Değişken Gider Nedir?
İngilizce: Variable Cost
Yayın: · Son güncelleme:
Değişken Gider Nedir? Kısaca
Değişken gider, üretim ya da satış miktarıyla doğru orantılı olarak artıp azalan maliyetlerdir. Hammadde, ambalaj, satış komisyonu ve kargo bedeli tipik değişken giderlerdir.

Değişken gider, işletmenin ürettiği ya da sattığı miktar arttıkça artan, azaldıkça azalan maliyettir. Hiç üretim yapılmayan bir dönemde değişken gider de neredeyse sıfıra iner.
Değişken gider örnekleri
- Hammadde ve malzeme
- Ambalaj ve etiket
- Satış başına ödenen komisyon
- Kargo ve teslimat bedeli
- Parça başı ödenen işçilik
- Kartlı ödemelerde alınan işlem ücretleri
Nasıl hesaplanır?
Toplam değişken gider = Birim değişken gider × Üretim (satış) miktarı
Birim değişken gider, tek bir ürün için katlanılan ek maliyettir. Satış fiyatından birim değişken gider düşüldüğünde "katkı payı" bulunur. Katkı payı, her satışın sabit giderleri karşılamaya ne kadar katkı yaptığını gösterir.
Örnek
Varsayımsal bir tişört üreticisinde bir tişörtün kumaş, baskı ve ambalaj maliyeti toplam 120 TL olsun. Ayda 1.000 tişört üretildiğinde değişken gider 120.000 TL, 3.000 tişört üretildiğinde 360.000 TL olur. Tişört 250 TL'ye satılıyorsa her satışın katkı payı 130 TL'dir.
Nelere dikkat etmeli?
- Birim değişken gider her zaman sabit kalmaz. Toplu alımda indirim alınabilir; tersine, hammadde fiyatı ya da kur yükselince birim maliyet artar.
- Değişken gideri yüksek, sabit gideri düşük işletmeler satış düşüşlerine daha dayanıklıdır, ama satış arttığında kâr marjı da sınırlı kalır.
- Fiyat belirlerken birim değişken giderin altına inmek, her satışta para kaybetmek demektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Katkı payı nedir?
Katkı payı, satış fiyatından birim değişken gider düşülerek bulunan tutardır. Bu tutar önce sabit giderleri karşılar, sabit giderler karşılandıktan sonra kalan kısım kâr olur.
Elektrik faturası sabit mi değişken gider mi?
Genellikle yarı değişken kabul edilir. Abonelik ve sabit bedel kısmı sabit, üretimle artan tüketim kısmı ise değişken giderdir.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Bütçe Nasıl Yapılır? Aylık Bütçe Tablosu ve 50/30/20 Kuralı Rehberi
Bütçe yapmak için net gelirini yaz, son 2-3 ayın harcamalarını dökümlerden çıkarıp zorunlu giderler, istekler ve birikim olarak grupla. Gelirini ay başında bu gruplara paylaştır, birikimi ilk ödeme gibi gör ve her ay planı gerçekleşenle karşılaştırıp güncelle.
