Başabaş Noktası Nedir?
İngilizce: Break-even Point
Yayın: · Son güncelleme:
Başabaş Noktası Nedir? Kısaca
Başabaş noktası, toplam gelirin toplam giderlere eşit olduğu, yani işletmenin ne kâr ne zarar ettiği satış miktarı ya da tutarıdır. Bu noktanın üzerindeki her satış kâra katkı yapar.
Başabaş noktası, bir işletmenin toplam gelirinin toplam giderine eşit olduğu satış düzeyidir. Bu noktada kâr sıfırdır. Satışlar başabaş noktasının altında kalırsa işletme zarar eder, üstüne çıkarsa kâr etmeye başlar.
Başabaş noktası nasıl hesaplanır?
Hesap, giderlerin sabit gider ve değişken gider olarak ayrılmasına dayanır:
Başabaş miktarı = Sabit giderler ÷ (Birim satış fiyatı − Birim değişken gider)
Paydadaki fark "birim katkı payı" olarak adlandırılır. Satış tutarı olarak görmek istersen başabaş miktarını birim satış fiyatıyla çarpman yeterlidir.
Örnek
Varsayımsal bir atölyenin aylık sabit giderleri 100.000 TL olsun. Ürettiği ürünü 500 TL'ye satıyor, ürün başına değişken gideri 300 TL. Birim katkı payı 200 TL olur.
100.000 ÷ 200 = 500 adet
Atölye ayda 500 ürün satarsa tüm giderlerini karşılar. 501. üründen itibaren her satış 200 TL kâr getirir. 400 ürün satarsa 20.000 TL zarar eder.
Nelere dikkat etmeli?
- Hesap, fiyatın ve birim maliyetin sabit kaldığını varsayar. Gerçekte indirimler, kampanyalar ve maliyet artışları sonucu değiştirir.
- Birden fazla ürün satılıyorsa ürünlerin satış karışımına göre ağırlıklı bir katkı payı kullanmak gerekir.
- Başabaş noktası yeni bir iş kurarken, fiyat belirlerken ya da bir yatırımın riskini ölçerken kullanışlı bir başlangıç noktasıdır, ama tek başına karar aracı değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
Başabaş noktası neden önemlidir?
İşletmenin zarar etmemek için en az ne kadar satış yapması gerektiğini gösterir. Fiyatlandırma, maliyet kontrolü ve yeni iş planı hazırlarken gerçekçi hedef koymaya yardımcı olur.
Sabit giderler artarsa başabaş noktası ne olur?
Diğer koşullar aynı kalırsa sabit giderlerin artması başabaş noktasını yükseltir. Yani zarar etmemek için daha fazla ürün satmak gerekir.