Ticari Defterler Nedir?
İngilizce: Commercial Books
Yayın: · Son güncelleme:
Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.
Ticari Defterler Nedir? Kısaca
Ticari defterler, tacirlerin işletmeleriyle ilgili işlemleri ve mal varlığını kanunun öngördüğü biçimde kaydettiği defterlerdir. Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu hangi defterin kim tarafından tutulacağını belirler.
Ticari defterler nedir?
Ticari defterler, bir işletmenin mali durumunu ve işlemlerini kanıtlayan resmî kayıtlardır. Bu defterler hem vergi idaresine hem de ortaklara, alacaklılara ve mahkemelere karşı delil niteliği taşır. Usulüne göre tutulmamış defter bu gücünü kaybedebilir.
Hangi defterler tutulur?
Türk Ticaret Kanunu'na göre tacirler yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri tutar. Anonim şirketler bunlara ek olarak pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri tutar. Vergi Usul Kanunu ise işletmenin büyüklüğüne ve faaliyetine göre ayrı defter türleri öngörür.
| Defter tutma şekli | Kimler | Temel defter |
|---|---|---|
| Bilanço esası | Şirketler, büyük işletmeler | Yevmiye, büyük defter, envanter |
| İşletme hesabı esası | Küçük ölçekli şahıs işletmeleri | İşletme defteri |
| Serbest meslek | Doktor, avukat, mali müşavir vb. | Serbest meslek kazanç defteri |
Örnek
Örneğin yeni kurulan bir limited şirket, işe başlamadan önce yevmiye defteri, envanter defteri, pay defteri, müdürler kurulu karar defteri ve genel kurul defterini onaylatır. e-Defter kapsamındaysa yevmiye ve büyük defteri elektronik olarak tutar. Bir serbest çalışan grafik tasarımcı ise yalnız serbest meslek kazanç defteri ile işini yürütebilir.
Nelere dikkat etmeli?
Defterlerin açılış onayı zamanında yapılmalı ve kayıtlar belgelere dayanmalıdır. Saklama yükümlülüğü kanuna göre değişir; ayrıntı için belge saklama süresi maddesine bakabilirsiniz. Hangi defteri tutmanız gerektiğinden emin değilseniz işe başlamadan önce bir mali müşavirle sınıfınızı netleştirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Ticari defterler ile vergi defterleri aynı mı?
Büyük ölçüde örtüşürler ama dayanakları farklıdır. Yevmiye ve envanter defteri gibi defterler iki kanunda da geçer; işletme defteri ise yalnız vergi mevzuatından doğar.
Ticari defterler elektronik tutulabilir mi?
Evet, e-Defter uygulamasıyla yevmiye defteri ve büyük defter elektronik ortamda tutulabilir. Belirli şartları taşıyan mükellefler için bu zorunludur; kapsamı GİB'in e-Defter sayfasından kontrol edin.