Serbest Meslek Kazanç Defteri Nedir?
İngilizce: Professional Earnings Ledger
Yayın: · Son güncelleme:
Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.
Serbest Meslek Kazanç Defteri Nedir? Kısaca
Serbest meslek kazanç defteri, serbest meslek erbabının mesleki faaliyetiyle ilgili hasılat ve giderlerini kaydettiği vergi defteridir. Doktor, avukat, mühendis ve serbest çalışan yazılımcılar gibi meslek sahipleri tutar.

İçindekiler
Serbest meslek kazanç defteri nedir?
Serbest meslek kazanç defteri, sermayeden çok kişisel bilgi ve emeğe dayanan işlerden elde edilen kazancın kaydıdır. Defterin bir tarafına tahsil edilen ücretler, diğer tarafına mesleki giderler yazılır. Yıl sonunda ikisinin farkı serbest meslek kazancını verir.
Kimler tutar?
Serbest meslek faaliyetini devamlı olarak yapan herkes bu defteri tutar. Avukatlar, hekimler, mimarlar, mali müşavirler, çevirmenler ve kendi adına çalışan yazılımcılar tipik örneklerdir. Ticari faaliyet yapanlar ise bu defteri değil işletme defterini ya da bilanço esasına göre defterleri tutar.
Nasıl doldurulur?
Kazançta tahsilat esası geçerlidir: gelir, para eline geçtiği tarihte kaydedilir. Her tahsilat için serbest meslek makbuzu düzenlenir ve deftere işlenir. Kira, ofis giderleri, mesleki yayınlar ve çalışan maaşları gibi giderler de belgesiyle gider tarafına yazılır.
Örnek
Örneğin bir çevirmen ay içinde 40.000 TL tahsilat yapıp 8.000 TL ofis kirası ve 2.000 TL yazılım aboneliği ödesin. Defterde 40.000 TL hasılat, 10.000 TL gider görünür ve o ayın kazancı 30.000 TL olur. Yıllık toplam, gelir vergisi beyannamesine aktarılır.
Nelere dikkat etmeli?
Serbest meslek kazanç defteri bugün kâğıt yerine GİB'in defter beyan sistemi üzerinden tutulur. Sistem e-serbest meslek makbuzlarını ve bazı belgeleri otomatik çekse de gider belgelerini kendiniz eklemeniz gerekir. Kişisel harcamaları mesleki gider gibi kaydetmek inceleme riskini artırır, bu yüzden yalnız işinizle doğrudan ilgili giderleri yazın.
Sıkça Sorulan Sorular
Serbest meslek kazanç defterine ne zaman kayıt yapılır?
Tahsilat esası geçerli olduğu için gelir, ücret tahsil edildiğinde kaydedilir. Giderler de ödendikleri tarihte belgesiyle birlikte deftere işlenir.
Serbest meslek kazanç defteri tasdik ettirilir mi?
Defter beyan sistemi kullanan serbest meslek erbabının tasdik işlemleri sistem üzerinden yürütülür. Güncel tasdik usulünü GİB'in defter beyan sistemi sayfasından kontrol edin.