İçeriğe geç
parazade
Borsa

Temerrüt Riski Nedir?

İngilizce: Default Risk

Yayın: · Son güncelleme:

Temerrüt Riski Nedir? Kısaca

Temerrüt riski, bir borçlunun faiz veya anapara ödemelerini zamanında ve tam olarak yapamama ihtimalidir. Tahvil ve kredi yatırımlarında en temel risklerden biridir.

Temerrüt Riski nedir?
İçindekiler
  1. Temerrüt riski nedir?
  2. Nasıl ölçülür?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Temerrüt riski (default risk), borç alan tarafın yükümlülüğünü yerine getirememe ihtimalidir. Tahvil yatırımcısı için bu, kupon ödemelerinin gecikmesi, eksik ödenmesi ya da anaparanın tamamen veya kısmen geri alınamaması anlamına gelir. Kredi riski olarak da anılır.

Temerrüt riski nedir?

Her borçlanma aracında bir miktar temerrüt riski bulunur. Riskin büyüklüğü borçlunun mali gücüne, borç yüküne, nakit akışına ve ekonomik koşullara bağlıdır. Genel olarak:

  • Kendi para birimiyle borçlanan devletlerin tahvilleri, aynı ülkedeki şirket tahvillerine göre daha düşük temerrüt riski taşıdığı kabul edilir.
  • Mali yapısı zayıf şirketlerin tahvilleri daha yüksek risk taşır.
  • Ödeme sırası geride olan borçlar (örneğin sermaye benzeri borçlar) temerrüt hâlinde daha fazla kayba uğrar.

Nasıl ölçülür?

  • Kredi derecelendirme: Derecelendirme kuruluşlarının verdiği notlar, ödeme gücüne dair görüş bildirir. Yatırım yapılabilir seviye altındaki notlar daha yüksek risk anlamına gelir.
  • Risk primi: Tahvilin faizi ile benzer vadeli risksiz kabul edilen faiz arasındaki fark. Fark büyüdükçe piyasanın algıladığı risk artar.
  • CDS primi: Temerrüde karşı sigorta maliyetini gösterir.
  • Finansal oranlar: Borç/özkaynak, faiz karşılama oranı ve nakit akışı.

Örnek

Varsayımsal olarak aynı vadeli devlet tahvili yüzde 30, bir şirket tahvili yüzde 38 getiri sunuyorsa aradaki 8 puanlık fark, büyük ölçüde yatırımcıların şirket için talep ettiği temerrüt riski karşılığıdır.

Nelere dikkat etmeli?

  • Yüksek faiz çoğu zaman yüksek riskin işaretidir; yalnızca getiriye bakarak karar verme.
  • İhraççının finansal raporlarını ve KAP açıklamalarını takip et.
  • Tek bir ihraççıya yoğunlaşmak yerine çeşitlendirme riski azaltabilir.
  • Kredi notları da gecikmeli değişebilir; tek başına yeterli değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Temerrüt riski ile kredi riski aynı mı?

Çok yakın kavramlardır ve çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır. Kredi riski daha geniş olarak not indirimi gibi kredi kalitesindeki bozulmaları da kapsayabilir.

Devlet tahvillerinde temerrüt riski var mı?

Daha düşük kabul edilse de sıfır değildir. Tarihte bazı ülkeler borçlarını ödeyemediği ya da yeniden yapılandırdığı için devlet tahvillerinde de bu risk bulunur.

İlgili terimler

Kredi Derecelendirme(Credit Rating)Kredi derecelendirme, bir ülkenin, şirketin ya da borçlanma aracının borcunu zamanında ve tam ödeme kapasitesinin bağımsız kuruluşlarca değerlendirilip harf notlarıyla ifade edilmesidir.CDS Primi(CDS Spread)CDS primi, bir ülke ya da şirketin borcuna karşı temerrüt koruması almak için yıllık ödenen bedelin nominal tutara oranıdır; baz puanla ifade edilir ve piyasanın algıladığı kredi riskini gösterir.CDS(Credit Default Swap)CDS (Credit Default Swap, kredi temerrüt takası), bir borçlunun borcunu ödeyememesi riskine karşı alınan sigorta benzeri bir türev sözleşmedir; ülke CDS primleri piyasada ülke riskinin göstergesi olarak izlenir.Yatırım Yapılabilir Seviye(Investment Grade)Yatırım yapılabilir seviye, kredi derecelendirme kuruluşlarının görece düşük temerrüt riski taşıdığını düşündüğü not grubudur; S&P ve Fitch'te BBB- ve üzeri, Moody's'te Baa3 ve üzeri notları kapsar.Tahvil(Bond)Tahvil, devletin ya da şirketlerin borç para toplamak için çıkardığı, yatırımcıya belirli vadede anaparayı ve genellikle dönemsel faiz (kupon) ödemesini taahhüt eden borçlanma aracıdır.Faiz Karşılama Oranı(Interest Coverage Ratio)Faiz karşılama oranı, bir şirketin faiz ve vergi öncesi kârının (FVÖK) dönemin faiz giderlerine bölünmesiyle bulunur. Şirketin faaliyet kârıyla faiz yükünü kaç kez ödeyebildiğini gösterir.