Startup Değerlemesi Nedir?
İngilizce: Startup Valuation
Yayın: · Son güncelleme:
Startup Değerlemesi Nedir? Kısaca
Startup değerlemesi, bir girişimin yatırım turunda kaç para ettiğinin belirlenmesidir. Erken aşamada geçmiş kâra değil; ekibe, pazara, büyüme hızına ve yatırımcı ile kurucu arasındaki pazarlığa dayanır.
Startup değerlemesi nedir?
Startup değerlemesi, yatırımcının bir girişime biçtiği değerdir. Bu değer, yatırımcının koyduğu paranın karşılığında şirketin yüzde kaçını alacağını belirler. Klasik şirket değerleme yöntemleri geçmiş kâra ve nakit akışına dayanır. Erken aşama girişimlerde ise bu veriler çoğu zaman yoktur.
Pre-money ve post-money farkı
Değerleme iki biçimde ifade edilir:
- Pre-money: Yatırım öncesi şirket değeri
- Post-money: Yatırım öncesi değer ile yatırım tutarının toplamı
Varsayımsal bir örnek: Yatırım öncesi değeri 8 milyon TL olan bir girişime 2 milyon TL yatırılırsa yatırım sonrası değer 10 milyon TL olur. Yatırımcı şirketin yüzde 20'sini alır (2 / 10). Pazarlıkta hangi değerin konuşulduğunu netleştirmek bu yüzden önemlidir.
Hangi yöntemler kullanılır?
Erken aşamada sık başvurulan yaklaşımlar şunlardır:
| Yöntem | Kısa açıklama |
|---|---|
| Karşılaştırma | Benzer girişimlerin son turlarındaki değerlere bakılır |
| Gelir çarpanı | Yıllık gelir ya da ARR belirli bir katsayıyla çarpılır |
| Girişim sermayesi yöntemi | Beklenen çıkış değerinden hedef getiriyle geriye doğru hesaplanır |
| Puanlama yöntemleri | Ekip, pazar ve ürün gibi ölçütler puanlanır |
Hiçbir yöntem kesin sonuç vermez. Değerlemeyi en çok etkileyen etkenler; büyüme hızı, pazar büyüklüğü, ekip, rekabet ve o dönemki yatırım ortamıdır.
Kurucular için en yüksek değerleme her zaman en iyisi değildir. Gerçekçi olmayan bir değer, bir sonraki turda değer düşüşü riskini artırır. Pazarlığa girmeden önce benzer girişimlerin yakın tarihli turlarını araştırın ve almak istediğiniz tutarın hangi hedefe ulaştıracağını gösterin.
Sıkça Sorulan Sorular
Gelirsiz bir girişim nasıl değerlenir?
Ekibin niteliği, pazarın büyüklüğü, ürünün ilerleme düzeyi ve benzer girişimlerin değerleri esas alınır. Bu aşamada değerleme büyük ölçüde pazarlığa dayanır.
Değerleme ile şirketin gerçek değeri aynı mı?
Değildir. Tur değerlemesi, o anda yatırımcının ödemeyi kabul ettiği fiyatı gösterir; sözleşmedeki koruma maddeleri nedeniyle her payın değeri de aynı olmayabilir.