İçeriğe geç
parazade
Borsa

Seyrelme Ne Demek?

İngilizce: Dilution

Yayın: · Son güncelleme:

Seyrelme Ne Demek? Kısaca

Seyrelme (sulanma), bir şirketin yeni pay çıkarması sonucunda mevcut ortakların sahiplik oranının, oy gücünün ve hisse başına kâr gibi göstergelerin azalmasıdır. Tahsisli artırım, halka arz ve dönüştürülebilir araçlar seyrelmeye yol açabilir.

Seyrelme nedir?
İçindekiler
  1. Seyrelme ne demek, nasıl oluşur?
  2. Örnek
  3. Seyrelme her zaman kötü müdür?

Seyrelme (dilution), toplam pay sayısı arttığında her bir payın şirketteki ağırlığının azalmasıdır. Pastanın büyüklüğü aynı kalırken dilim sayısının artması gibi düşünebilirsin: her dilim küçülür.

Seyrelme ne demek, nasıl oluşur?

Seyrelmeye yol açan başlıca durumlar:

  • Tahsisli sermaye artırımı: Mevcut ortakların rüçhan hakkı kısıtlanarak belirli kişilere pay satılması
  • Rüçhan hakkı kısıtlanan bedelli artırım ya da ikincil halka arz: Yeni yatırımcılara pay satılması
  • Dönüştürülebilir tahvil, opsiyon ve çalışan pay planları: Bunlar ileride paya dönüştüğünde
  • Birleşmeler: Satın alma bedelinin yeni pay ile ödenmesi

Bedelsiz sermaye artırımı ve pay bölünmesi ise tüm ortaklara aynı oranda pay verdiği için sahiplik oranını değiştirmez; ekonomik anlamda seyrelme yaratmaz.

Örnek

Varsayımsal bir şirketin 100 milyon payı var ve sen 1 milyon payla yüzde 1'ine sahipsin. Şirket 25 milyon yeni pay çıkarıp başka yatırımcılara satarsa toplam pay 125 milyona çıkar; senin oranın yüzde 0,8'e düşer. Net kâr 50 milyon TL'de sabit kalırsa hisse başına kâr 0,50 TL'den 0,40 TL'ye iner.

Seyrelme her zaman kötü müdür?

Hayır. Yeni paylardan elde edilen para, şirketin kârını payı artıştan daha hızlı büyütecek bir yatırımda kullanılırsa seyrelmeye rağmen hissedar değeri artabilir. Ancak paylar düşük fiyattan satılıyorsa ya da kaynak verimsiz kullanılıyorsa mevcut ortaklar kaybeder. Bu yüzden ihraç fiyatı ve fonun kullanım amacı, KAP açıklamalarından dikkatle okunmalıdır. Finansal tablolarda "seyreltilmiş hisse başına kâr" satırı, potansiyel seyrelmenin etkisini gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bedelli sermaye artırımı seyrelmeye yol açar mı?

Rüçhan hakkını kullanan ortak, payını koruyacak kadar yeni pay alabildiği için oranı seyrelmez. Rüçhan hakkını kullanmayan ya da hakkı kısıtlanan ortakların oranı ise seyrelir.

Seyreltilmiş hisse başına kâr nedir?

Opsiyon, dönüştürülebilir tahvil gibi ileride paya dönüşebilecek araçların hepsi dönüştürülmüş varsayılarak hesaplanan hisse başına kârdır. Olası en kötü seyrelme senaryosunu gösterir.

İlgili terimler

Tahsisli Sermaye Artırımı(Private Placement)Tahsisli sermaye artırımı, bir şirketin mevcut ortakların yeni pay alma hakkını kısıtlayarak artırılan sermayeyi temsil eden payları önceden belirlenmiş bir ya da birkaç yatırımcıya satmasıdır. Genellikle stratejik ortak almak ya da hızlı finansman sağlamak için kullanılır.Rüçhan Hakkı(Preemptive Right)Rüçhan hakkı (yeni pay alma hakkı), bir şirketin bedelli sermaye artırımında mevcut pay sahiplerinin, ortaklık oranları ölçüsünde yeni payları diğer yatırımcılardan önce ve belirlenen fiyattan alma hakkıdır.Hisse Başına Kâr(Earnings per Share)Hisse başına kâr (HBK), bir şirketin belirli bir dönemdeki net kârının toplam pay sayısına bölünmesiyle bulunur. Her bir payın şirket kârından ne kadar pay aldığını gösterir.Bedelli Sermaye Artırımı(Rights Issue)Bedelli sermaye artırımı, şirketin yeni pay çıkarıp bunları ortaklarına ya da yatırımcılara para karşılığında satarak sermayesini artırmasıdır. Şirkete dışarıdan yeni nakit girer.Kamuyu Aydınlatma Platformu(Public Disclosure Platform)Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), borsada işlem gören şirketlerin ve diğer sermaye piyasası kuruluşlarının mevzuat gereği yapmak zorunda oldukları açıklamaları elektronik imzalı olarak iletip kamuya duyurduğu resmî elektronik sistemdir.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.