Sayım Noksanı Ne Demek?
İngilizce: Inventory Shortage
Yayın: · Son güncelleme:
Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.
Sayım Noksanı Ne Demek? Kısaca
Sayım noksanı, sayımda bulunan varlık miktarının kayıtlardaki miktardan az çıkmasıdır. Fark nedeni araştırılırken 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabında izlenir, nedeni bulunamazsa gider ya da zarar olarak kaydedilir.
Sayım noksanı ne demek?
Sayım noksanı, kayıtlarda görünen mal ya da paranın bir kısmının yerinde olmaması demektir. "Noksan" eksik anlamına gelir. Stokta, kasada ya da demirbaşlarda görülebilir.
Neden oluşur?
Kaydedilmemiş satışlar, fire ve kırılmalar, hatalı mal kabulü ve hırsızlık başlıca nedenlerdir. Kasa noksanında ise kaydedilmemiş ödemeler ve para üstü hataları öne çıkar. Bazı sektörlerde buharlaşma ya da bozulma gibi doğal kayıplar da noksana yol açar.
Örnek
Örneğin bir market yıl sonu sayımında 6.000 TL maliyetli ürünü eksik bulsun. Tutar 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları borç, 153 Ticari Mallar alacak olarak kaydedilir. Araştırmada 4.000 TL'lik kısmın son kullanma tarihi geçtiği için imha edildiği, kalanın ise açıklanamadığı anlaşılsın. İmha tutanağı olan kısım ilgili gider hesabına, açıklanamayan 2.000 TL ise 689 Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar hesabına aktarılır.
Nelere dikkat etmeli?
Belgelenemeyen noksanlar vergi incelemesinde kayıt dışı satış olarak değerlendirilebilir. Fire ve imha gibi durumları tutanakla belgeleyin; bazı durumlarda tespit için ek prosedürler gerekir. Açıklanamayan noksanın gider kabul edilip edilmeyeceği ve daha önce indirilen KDV'nin düzeltilmesi gerekip gerekmediği konusunda mali müşavirinize danışın.
Tekrarlayan noksanlar iç kontrol sorununa işaret eder. Kamera, giriş çıkış kayıtları ve düzenli sayım bu riski azaltmanın pratik yollarıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sayım noksanı gider yazılabilir mi?
Nedeni belgelenen noksanlar, örneğin tutanakla tespit edilen fire ya da imha, gider olarak kaydedilebilir. Açıklanamayan noksanların vergi açısından durumu ise ayrıca değerlendirilmelidir.
Kasa noksanı nasıl kapatılır?
Önce nedeni araştırılır; sorumlu kişi tespit edilirse tutar o kişiden alacak olarak izlenir. Nedeni bulunamazsa dönem sonunda zarar olarak kaydedilir.