İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Sayım Ne Demek?

İngilizce: Stock Count

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Sayım Ne Demek? Kısaca

Sayım, muhasebede işletmedeki para, mal ve demirbaş gibi varlıkların fiilen sayılarak miktarlarının tespit edilmesidir. Sonuç kayıtlarla karşılaştırılır ve fark varsa sayım fazlası ya da noksanı olarak kaydedilir.

Sayım nedir?
İçindekiler
  1. Sayım ne demek?
  2. Hangi sayımlar yapılır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Sayım ne demek?

Sayım, kayıtlarda görünen varlıkların gerçekten yerinde olup olmadığını görmektir. Depodaki ürünler, kasadaki para ya da ofisteki bilgisayarlar tek tek sayılır. Elde edilen miktar kayıtlardaki miktarla karşılaştırılır.

Hangi sayımlar yapılır?

Muhasebede en sık yapılan sayımlar stok, kasa ve demirbaş sayımıdır. Stok sayımı dönem sonu envanterinin temelidir ve yılda en az bir kez yapılır. Kasa sayımı ise nakit yoğun işletmelerde günlük olarak yapılabilir.

Sürekli sayım denilen yöntemde stoklar yıl boyunca bölüm bölüm sayılır. Böylece yıl sonundaki yük azalır ve hatalar daha erken fark edilir.

Örnek

Örneğin bir giyim mağazası yıl sonunda kapanıştan sonra sayım yapsın. İki kişilik ekipler raf raf ürünleri sayar ve sayım listesine barkod, ürün adı ve adet yazar. Liste muhasebe programındaki stokla karşılaştırıldığında 3 ürün fazla, 11 ürün eksik çıkar ve bu farklar ayrıca kaydedilir.

Nelere dikkat etmeli?

Sayım sırasında mal giriş ve çıkışını durdurun, aksi hâlde sayılan miktar kayıtlarla eşleşmez. Sayım listelerini sayanlara imzalatın ve tutanakla birlikte saklayın. Ortaya çıkan farklar için sayım farkı maddesindeki kayıt yöntemini uygulayın; nedeni açıklanamayan farkları vergi açısından nasıl değerlendireceğinizi mali müşavirinizle konuşun.

Küçük işletmeler için basit bir kural işe yarar. Sayımı yapan kişi ile stok kayıtlarını tutan kişi farklı olsun; böylece hem hatalar hem de olası usulsüzlükler daha kolay ortaya çıkar.

Sıkça Sorulan Sorular

Sayım ne zaman yapılır?

Stok sayımı en az dönem sonunda yapılır, ancak birçok işletme ara dönemlerde de sayım yapar. Kasa sayımı ise nakit hareketinin yoğunluğuna göre günlük ya da haftalık olabilir.

Sayım tutanağı neden önemlidir?

Tutanak, sayımın kim tarafından, hangi tarihte ve hangi sonuçla yapıldığını kanıtlar. Vergi incelemesinde stok ve envanter tutarlarının dayanağı olarak istenir.

İlgili terimler

Sayım Farkı(Inventory Count Difference)Sayım farkı, sayımda bulunan fiilî miktar ile kayıtlardaki miktar arasındaki farktır. Fiilî miktar fazlaysa sayım fazlası, azsa sayım noksanı oluşur ve her biri ayrı hesaplarda izlenir.Sayım Fazlası(Inventory Surplus)Sayım fazlası, sayımda bulunan varlık miktarının kayıtlardaki miktardan fazla çıkmasıdır. Fark nedeni araştırılırken 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında izlenir, nedeni bulunamazsa gelir olarak kaydedilir.Sayım Noksanı(Inventory Shortage)Sayım noksanı, sayımda bulunan varlık miktarının kayıtlardaki miktardan az çıkmasıdır. Fark nedeni araştırılırken 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabında izlenir, nedeni bulunamazsa gider ya da zarar olarak kaydedilir.Dönem Sonu Envanteri(Year-End Inventory)Dönem sonu envanteri, hesap döneminin sonunda işletmenin tüm varlık ve borçlarının sayılıp ölçülerek miktar ve değer olarak listelenmesidir. Sonuçlar envanter defterine yazılır ve bilançonun dayanağını oluşturur.Stok(Inventory)Stok, bir işletmenin satmak, üretimde kullanmak ya da hizmet sunarken tüketmek amacıyla elinde tuttuğu ham madde, yarı mamul, mamul ve ticari mallardır; bilançoda dönen varlıklar arasında gösterilir.Demirbaş(Fixed Asset)Demirbaş, bir işletmenin faaliyetlerinde bir yıldan uzun süre kullanmak için edindiği mobilya, bilgisayar, büro makinesi gibi taşınabilir maddi varlıklardır. Muhasebede duran varlık olarak kaydedilir ve genellikle amortisman yoluyla gidere dönüştürülür.Muhasebe(Accounting)Muhasebe, bir işletmenin para ile ölçülebilen ticari işlemlerini belgelere dayanarak kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve bilanço ile gelir tablosu gibi raporlar hâlinde ilgililere sunan bilgi sistemidir.

İlgili yazılar

E-Ticaret

Trendyol'da Satış Yapmak: Gerekli Belgeler, Başvuru ve Maliyetler

Trendyol'da satış yapmak için şahıs, limited ya da anonim şirketinin, aktif vergi kaydının, fatura kesme altyapının ve şirket adına banka hesabının olması gerekir. Başvuruyu çevrim içi yapar, onay sonrası ürün yüklersin; kârlılık komisyon ve maliyet hesabına bağlıdır.

· 8 dk okuma