Sayım Fazlası Nedir?
İngilizce: Inventory Surplus
Yayın: · Son güncelleme:
Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.
Sayım Fazlası Nedir? Kısaca
Sayım fazlası, sayımda bulunan varlık miktarının kayıtlardaki miktardan fazla çıkmasıdır. Fark nedeni araştırılırken 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabında izlenir, nedeni bulunamazsa gelir olarak kaydedilir.
Sayım fazlası nedir?
Sayım fazlası, elinizde kayıtlarda göründüğünden daha fazla mal ya da para olmasıdır. İlk bakışta olumlu görünse de bir kayıt hatasının işaretidir. Fazlanın nereden geldiği bulunmadan kayıtlar doğru kabul edilemez.
Neden oluşur?
En sık neden, kaydedilmemiş bir alış ya da iade işlemidir. Tedarikçiden gelen malın irsaliyesi sisteme girilmemiş ya da müşteriden dönen ürün stoka eklenmemiş olabilir. Kasa fazlasında ise para üstü hataları ya da kaydedilmemiş tahsilatlar öne çıkar.
Örnek
Örneğin bir kafenin kasasında gün sonunda kayıtlara göre 4.200 TL olması gerekirken 4.350 TL sayılsın. 150 TL'lik fark 100 Kasa borç, 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları alacak olarak kaydedilir. Ertesi gün bir kredi kartı satışının yanlışlıkla nakit girildiği anlaşılırsa kayıt düzeltilir ve 397 hesabı kapatılır.
Nedeni bulunamazsa ne olur?
Dönem sonuna kadar açıklanamayan fazlalar 679 Diğer Olağan Dışı Gelir ve Kârlar hesabına aktarılır. Bu tutar dönem kârını artırır ve vergiye tabi kazanca dahil olur. Stokta çıkan açıklanamayan fazlalar ise faturası olmayan mal alımı şüphesi doğurabilir.
Bu yüzden fazlayı gelir yazmadan önce irsaliyeleri, iade belgelerini ve sayım farkı tutanaklarını yeniden inceleyin. Tekrarlayan fazlalar, mal kabul sürecinizde bir kontrol açığı olduğunu gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sayım fazlası kâr mıdır?
Nedeni bulunamayan sayım fazlası dönem sonunda gelir olarak kaydedilir ve kârı artırır. Ancak çoğu zaman gerçek bir kazanç değil kayıt hatasıdır.
Sayım fazlası için fatura gerekir mi?
Fazla stok için belge bulunamaması, kayıt dışı alım şüphesi doğurabilir. Böyle bir durumda vergi açısından nasıl hareket edileceğini mali müşavirinizle değerlendirin.