İçeriğe geç
parazade
Finans

Alacak Ne Demek?

İngilizce: Receivable

Yayın: · Son güncelleme:

Alacak Ne Demek? Kısaca

Alacak, bir kişinin ya da işletmenin bir başkasından para, mal veya hizmet talep etme hakkıdır; muhasebede ise hem bu hakkı gösteren varlık kalemini hem de bir hesabın sağ tarafını ifade eden kavramdır.

Alacak nedir?
İçindekiler
  1. Alacak ne demek?
  2. Alacak türleri
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Alacak, birinden bir şey isteme hakkındır. Arkadaşına 1.000 TL borç verdiysen, o 1.000 TL senin alacağındır; geri ödenene kadar bu hak sürer. İşletmeler için alacak, çoğu zaman vadeli satışlardan doğan ve tahsil edilmeyi bekleyen tutarlardır.

Alacak ne demek?

Kelime iki farklı anlamda kullanılır:

  1. Hak olarak alacak: Hukukta bir borç ilişkisinde alacaklının borçludan edim (çoğunlukla para) talep etme hakkıdır. Muhasebede bu haklar bilançonun varlık tarafında izlenir.
  2. Hesabın tarafı olarak alacak: Çift taraflı kayıtta her hesabın sağ tarafına "alacak" denir. Bu teknik anlam için borç ve alacak maddesine bakabilirsin.

Alacak türleri

  • Ticari alacaklar: Mal ve hizmet satışlarından doğar.
  • Diğer alacaklar: Ortaklardan, personelden, iştiraklerden alacaklar.
  • Senetli ve senetsiz alacaklar: Bir kambiyo senediyle belgelenip belgelenmemesine göre.
  • Şüpheli ve değersiz alacaklar: Tahsili güçleşen ya da imkânsız hâle gelen alacaklar.

Örnek

Varsayımsal bir yazılım şirketi, müşterisine 50.000 TL'lik hizmet fatura ediyor ve ödeme 30 gün sonra yapılacak. Şirketin bu müşteriden 50.000 TL alacağı doğar ve bilançoda 120 Alıcılar hesabında görünür.

Nelere dikkat etmeli?

Alacaklar belirli süreler geçince zamanaşımına uğrayabilir; tahsil edilmeyen alacakları geciktirmeden takip etmek gerekir. Ödeme yapılmazsa ihtarname, icra takibi gibi yasal yollara başvurulabilir. Kişisel borç verirken bile tutarı ve vadeyi yazılı hâle getirmek, ileride alacağını ispatlamayı kolaylaştırır.

Sıkça Sorulan Sorular

Alacak ve borç aynı işlemin iki yüzü müdür?

Evet. Bir borç ilişkisinde bir tarafın alacağı, karşı tarafın borcudur. Satıcı alacaklı, alıcı ise borçlu konumdadır.

Tahsil edilemeyen alacak ne olur?

Tahsili şüpheli hâle gelen alacaklar için karşılık ayrılabilir, tahsil imkânı tamamen kalmayanlar ise kayıtlardan silinebilir. Bunun koşulları vergi mevzuatında ayrıca düzenlenmiştir.

İlgili terimler

Ticari Alacaklar(Trade Receivables)Ticari alacaklar, bir işletmenin esas faaliyeti kapsamında vadeli olarak yaptığı mal ve hizmet satışlarından doğan, müşterilerden tahsil edilecek alacaklardır; senetsiz alacaklar ve alacak senetleri bu grupta yer alır.Borç ve Alacak(Debit and Credit)Muhasebede borç ve alacak, bir hesabın iki tarafını ifade eder: borç hesabın sol, alacak sağ tarafıdır. Çift taraflı kayıtta her işlem en az bir hesaba borç, en az bir hesaba alacak olarak eşit tutarla yazılır.Şüpheli Alacak(Doubtful Receivable)Şüpheli alacak, tahsil edilip edilemeyeceği belirsizleşen alacaktır; Vergi Usul Kanunu'na göre dava ya da icra safhasındaki alacaklar ile protestoya veya birden fazla yazılı talebe rağmen ödenmeyen küçük alacaklar için karşılık ayrılabilir.Zamanaşımı(Statute of Limitations)Zamanaşımı, kanunda belirtilen süre geçtikten sonra bir alacağın dava ya da icra yoluyla zorla tahsil edilmesini engelleyen ve borçlunun ileri sürebileceği bir savunma imkânı veren hukuki kuraldır.İhtarname(Notice of Default)İhtarname, bir kişinin karşı tarafa bir yükümlülüğü yerine getirmesini, bir hakkını ya da niyetini resmî ve ispatlanabilir biçimde bildirmek için çoğunlukla noter aracılığıyla gönderdiği yazılı uyarıdır.İcra Takibi(Enforcement Proceedings)İcra takibi, alacaklının ödenmeyen alacağını tahsil etmek için icra dairesine başvurarak başlattığı ve ödeme emri, itiraz, haciz ve satış aşamalarından oluşan resmî tahsil sürecidir.

İlgili yazılar

E-Ticaret

Trendyol'da Satış Yapmak: Gerekli Belgeler, Başvuru ve Maliyetler

Trendyol'da satış yapmak için şahıs, limited ya da anonim şirketinin, aktif vergi kaydının, fatura kesme altyapının ve şirket adına banka hesabının olması gerekir. Başvuruyu çevrim içi yapar, onay sonrası ürün yüklersin; kârlılık komisyon ve maliyet hesabına bağlıdır.

· 8 dk okuma