İçeriğe geç
parazade
Borsa

Sabit Getirili Menkul Kıymet Nedir?

İngilizce: Fixed Income Security

Yayın: · Son güncelleme:

Sabit Getirili Menkul Kıymet Nedir? Kısaca

Sabit getirili menkul kıymet, ihraççının belirli tarihlerde faiz ya da kâr payı ödemeyi ve vade sonunda anaparayı geri vermeyi taahhüt ettiği borçlanma aracıdır. Devlet tahvili, hazine bonosu ve özel sektör tahvili en bilinen örneklerdir.

Sabit Getirili Menkul Kıymet nedir?
İçindekiler
  1. Sabit getirili menkul kıymet nedir?
  2. Başlıca türleri
  3. Örnek
  4. Riskler

Sabit getirili menkul kıymet nedir?

Sabit getirili menkul kıymet, bir devletin ya da şirketin borç almak için çıkardığı ve yatırımcıya önceden belirlenen kurallara göre ödeme yapmayı taahhüt ettiği menkul kıymettir. Yatırımcı bu aracı aldığında ihraççıya borç vermiş olur. Karşılığında kupon adı verilen faiz ödemeleri alır ve vade sonunda anaparasını geri alır.

Başlıca türleri

  • Devlet iç borçlanma senetleri: Hazine bonosu ve devlet tahvili.
  • Özel sektör tahvili ve finansman bonosu: Şirketlerin borçlanma araçları.
  • Kira sertifikası: Faizsiz finans ilkelerine göre yapılandırılmış, kira geliri ödeyen araç.
  • Eurobond: Yabancı para cinsinden uluslararası piyasada ihraç edilen tahvil.

"Sabit" ifadesi her zaman getirinin değişmeyeceği anlamına gelmez; değişken faizli ya da enflasyona endeksli türler de bu aile içinde sayılır. Belirleyici olan, ödemelerin önceden tanımlanmış bir kurala bağlı olmasıdır.

Örnek

Varsayımsal olarak nominal değeri 1.000 TL, yıllık kuponu yüzde 20 olan iki yıllık bir tahvil alırsan her yıl 200 TL kupon alır, vade sonunda 1.000 TL anaparanı geri alırsın.

Riskler

  • Faiz riski: Piyasa faizleri yükselirse elindeki tahvilin piyasa fiyatı düşer; vadeden önce satarsan zarar edebilirsin.
  • Kredi riski: İhraççı ödemeyi yapamayabilir; temerrüt riski özel sektör borçlanmalarında daha belirgindir.
  • Enflasyon riski: Sabit kupon, yüksek enflasyon döneminde reel olarak eriyebilir.
  • Likidite riski: Bazı ihraçlarda ikincil piyasada alıcı bulmak zor olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sabit getirili menkul kıymet zarar ettirir mi?

Vadeye kadar tutulur ve ihraççı ödemelerini yaparsa nominal olarak beklenen getiri elde edilir. Ancak vadeden önce satışta faiz artışı nedeniyle zarar edilebilir, ihraççı temerrüde düşerse anapara kaybı yaşanabilir.

Tahvil ile bono arasındaki fark nedir?

Genel kullanımda vadesi bir yıldan kısa olan borçlanma araçlarına bono, daha uzun olanlara tahvil denir. İkisi de sabit getirili menkul kıymet ailesindedir.

İlgili terimler

Tahvil(Bond)Tahvil, devletin ya da şirketlerin borç para toplamak için çıkardığı, yatırımcıya belirli vadede anaparayı ve genellikle dönemsel faiz (kupon) ödemesini taahhüt eden borçlanma aracıdır.Kupon Faizi(Coupon Rate)Kupon faizi, bir tahvilin ihraççısının nominal değer üzerinden yatırımcıya dönemsel olarak ödemeyi taahhüt ettiği faiz oranıdır; bu oranla yapılan her ödemeye kupon ödemesi denir.Durasyon(Duration)Durasyon, bir tahvilin nakit akışlarının ağırlıklı ortalama süresini ve tahvil fiyatının faiz değişimlerine ne kadar duyarlı olduğunu gösteren ölçüdür. Durasyon yükseldikçe faiz riski artar.Vadeye Kadar Getiri(Yield to Maturity)Vadeye kadar getiri, bir tahvili bugünkü fiyattan alıp vadeye kadar tutan yatırımcının, tüm kupon ve anapara ödemelerini aldığında elde edeceği yıllık ortalama getiri oranıdır.Menkul Kıymet(Security)Menkul kıymet, sahibine ortaklık ya da alacak hakkı veren, misli nitelikte ve seri hâlinde çıkarılan, devredilebilir yatırım aracıdır. Hisse senedi ve tahvil en bilinen örnekleridir.İhraççı(Issuer)İhraççı, pay, borçlanma aracı veya kira sertifikası gibi sermaye piyasası araçlarını çıkaran, bu araçları satışa sunan ya da borsada işlem görmesi için başvuran tüzel kişidir. Halka arzda payları satılan şirket ihraççıdır.Temerrüt Riski(Default Risk)Temerrüt riski, bir borçlunun faiz veya anapara ödemelerini zamanında ve tam olarak yapamama ihtimalidir. Tahvil ve kredi yatırımlarında en temel risklerden biridir.