İçeriğe geç
parazade

Rezerv Yapı Alanı Ne Demek?

İngilizce: Reserve Building Area

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Rezerv Yapı Alanı Ne Demek? Kısaca

Rezerv yapı alanı, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki uygulamalarda kullanılmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen alandır. Kentsel dönüşüm için yeni yapılaşma alanı olarak kullanılır.

Rezerv Yapı Alanı nedir?
İçindekiler
  1. Rezerv yapı alanı ne demek?
  2. 2023 değişikliği ne getirdi?
  3. Malikler ne yapmalı?

Rezerv yapı alanı ne demek?

Rezerv yapı alanı, kentsel dönüşüm uygulamalarında kullanılmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen alandır. Dayanağı 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'dur. Belirleme, TOKİ'nin ya da idarenin talebiyle veya Bakanlıkça resen yapılabilir.

Kanunun ilk hâlinde rezerv alanlar "yeni yerleşim alanı" olarak tanımlanıyordu. Kasım 2023'te yapılan değişiklikle bu ifade tanımdan çıkarıldı.

2023 değişikliği ne getirdi?

Değişiklik sonrası üzerinde yapı bulunan yerleşik alanların da rezerv yapı alanı olarak belirlenebildiği yorumu öne çıktı. Bu durum hem dönüşümü hızlandıran bir araç olarak savunuldu hem de mülkiyet hakkı açısından eleştirildi. Uygulamadaki kapsamı, ilan edilen her kararın içeriğine göre değişir.

Örneğin depremden etkilenen bir şehirde, yıkılan binaların yerine yeni konut yapılacak bir bölge rezerv alan ilan edilebilir. Bu bölgede mevcut taşınmazı bulunan malikler için hak sahipliği ve bedel süreci başlar.

Malikler ne yapmalı?

Mahallenizle ilgili bir rezerv alan kararı olup olmadığını Resmî Gazete ve Bakanlık duyurularından takip edin. Tapu kaydınızda bu yönde bir beyan bulunup bulunmadığını kontrol edin. Size sunulan uzlaşma ya da hak sahipliği teklifini imzalamadan önce değerleme raporunu inceleyin ve bir avukattan görüş alın.

Sıkça Sorulan Sorular

Rezerv yapı alanı ilan edilen yerdeki evime el konulur mu?

İlan, mülkiyetin hemen el değiştirdiği anlamına gelmez; ancak alanda kentsel dönüşüm uygulamaları ve gerektiğinde kamulaştırma yapılabilir. Hak sahipliği ve bedel konuları Bakanlık ve idarenin yürüttüğü süreçte belirlenir.

Rezerv yapı alanı kararına itiraz edilebilir mi?

Bakanlık kararı idari işlem olduğu için idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresini kararın ilan ya da tebliğ tarihinden itibaren bir avukatla takip edin.

İlgili terimler

Kentsel Dönüşüm Sözleşmesi(Urban Transformation Agreement)Kentsel dönüşüm sözleşmesi, riskli yapı ya da riskli alandaki maliklerin yeni binanın yapımı için müteahhitle yaptığı anlaşmadır. Genellikle arsa payı karşılığı inşaat modeliyle kurulur ve noterde düzenlenir.Hak Sahipliği(Entitlement Status)Hak sahipliği, bir konut projesi, kentsel dönüşüm ya da kamulaştırma sürecinde konut, bedel veya başka bir hak almaya kanunen ya da sözleşmeyle yetkili sayılma durumudur. Şartlar projeye ve dayanak mevzuata göre değişir.Üçte İki Çoğunluk(Two-thirds Majority Rule)Üçte iki çoğunluk, bir kararın alınabilmesi için oy hakkı olanların en az üçte ikisinin onayının gerektiği çoğunluk türüdür. Kentsel dönüşümde uzun süre bu kural uygulandı; 2023 değişikliğiyle riskli yapılarda hisseye göre salt çoğunluk esas alındı.Acele Kamulaştırma(Urgent Expropriation)Acele kamulaştırma, kamulaştırma bedeli kesinleşmeden idarenin taşınmaza mahkeme kararıyla el koyabildiği istisnai bir usuldür. Dayanağı 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesidir ve yalnız kanunda sayılan acil durumlarda uygulanır.TOKİ(Housing Development Administration)TOKİ, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın kısaltmasıdır. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'na dayanarak konut, altyapı ve sosyal donatı projeleri yürüten, özellikle dar ve orta gelirli hanelere konut üreten kamu kurumudur.Tapu(Title Deed)Tapu, bir taşınmazın kime ait olduğunu ve üzerindeki hakları gösteren resmî kayıt sistemidir. Gündelik dilde mülkiyeti belgeleyen tapu senedi için de kullanılır.Uzlaşma(Tax Settlement)Uzlaşma, vergi hukukunda mükellef ile vergi idaresinin, tarh edilecek ya da edilmiş vergi ve cezalar üzerinde yargıya gitmeden anlaşmaya varmasıdır. Uzlaşılan tutar kesinleşir; mükellef bu tutar için dava açamaz.