Acele Kamulaştırma Nedir?
İngilizce: Urgent Expropriation
Yayın: · Son güncelleme:
Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.
Acele Kamulaştırma Nedir? Kısaca
Acele kamulaştırma, kamulaştırma bedeli kesinleşmeden idarenin taşınmaza mahkeme kararıyla el koyabildiği istisnai bir usuldür. Dayanağı 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesidir ve yalnız kanunda sayılan acil durumlarda uygulanır.
Acele kamulaştırma nedir?
Acele kamulaştırma, idarenin bir taşınmazı olağan kamulaştırma adımlarını beklemeden kullanmaya başlayabildiği özel bir usuldür. Normal süreçte önce bedel belirlenir, uzlaşma denenir ve dava sonuçlanır. Bu yolda ise mahkeme taşınmazın değerini önce kabaca tespit eder, idare bu tutarı bankaya yatırınca el koyma kararı verilir.
Usulün dayanağı 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesidir. Yurt savunması ihtiyacı, Cumhurbaşkanınca aciliyet kararı alınan hâller ve özel kanunlarda öngörülen olağanüstü durumlar bu kapsama girer.
Süreç nasıl işler?
Önce Cumhurbaşkanı kararı Resmî Gazete'de yayımlanır. Ardından idare, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesine başvurur. Mahkeme bilirkişi aracılığıyla bir değer biçer ve idare bu tutarı malik adına bankaya yatırır.
Bu tutar nihai bedel değildir. Gerçek kamulaştırma bedeli, sonradan görülen bedel tespit davası ile kesinleşir. Örneğin bir yol projesi için tarlasına el konulan bir malik, ilk aşamada yatırılan parayı alabilir ve aradaki farkı dava sonunda talep edebilir.
Malik nelere dikkat etmeli?
Tebligatları kaçırmamak en önemli adımdır. Kamulaştırma işleminin kendisine karşı idari yargıda dava açma süresi kısadır, bu yüzden tebligatı alır almaz bir avukata danışmak mantıklıdır. Bilirkişi raporuna itiraz ederken emsal satışlar, imar durumu ve taşınmaz üzerindeki ağaç ya da yapılar gibi değeri etkileyen unsurları belgeleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Acele kamulaştırmada para ne zaman ödenir?
Mahkemenin belirlediği ön bedel, el koyma kararından önce idare tarafından malik adına bankaya yatırılır. Kesin bedel ise bedel tespit davası sonuçlanınca belli olur ve fark varsa ayrıca ödenir.
Acele kamulaştırma kararına itiraz edilebilir mi?
Kamulaştırma işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir, bedele itiraz ise adli yargıda yapılır. Süreler kısa olduğu için tebligat tarihini not edip hemen hukuki destek almanız önerilir.