İçeriğe geç
parazade
Girişimcilik & İş Dünyası

5 Neden Tekniği Nedir?

İngilizce: 5 Whys

Yayın: · Son güncelleme:

5 Neden Tekniği Nedir? Kısaca

5 Neden tekniği (5 Whys), bir sorunun kök nedenine ulaşmak için art arda yaklaşık beş kez "neden" sorusu sorulan basit bir problem çözme yöntemidir. Toyota üretim sisteminde geliştirilmiş ve yalın yönetim ile yaygınlaşmıştır.

5 Neden Tekniği nedir?
İçindekiler
  1. 5 Neden tekniği nedir?
  2. Örnek analiz
  3. Nasıl uygulanır?
  4. Sınırları neler?

5 Neden tekniği nedir?

5 Neden tekniği, sorunun ilk görünen nedeninde durmayıp her cevaba yeniden "neden" diye sorma yöntemidir. Beş sayısı katı bir kural değildir; bazen üç soru yeter, bazen yedi gerekir. Önemli olan, düzeltildiğinde sorunu ortadan kaldıracak nedene ulaşmaktır.

Teknik, Toyota'nın üretim sisteminde geliştirildi. Bugün yalın üretimde, yazılım ekiplerinde ve hizmet sektöründe kullanılıyor.

Örnek analiz

Varsayımsal bir e-ticaret deposunda yaşanan bir sorun:

  1. Neden müşteri yanlış ürün aldı? Paketlemede yanlış ürün kutuya kondu.
  2. Neden yanlış ürün kondu? İki benzer ürün aynı rafta yan yana duruyordu.
  3. Neden yan yana duruyordu? Yeni gelen ürün için ayrı raf yeri açılmamıştı.
  4. Neden raf yeri açılmadı? Ürün kayıt sürecinde raf ataması adımı yok.
  5. Neden bu adım yok? Süreç, depo küçükken yazılmış ve hiç güncellenmemiş.

Kök neden çalışanın dikkatsizliği değil, güncellenmemiş süreçtir. Kalıcı çözüm, ürün kayıt sürecine raf ataması adımını eklemektir.

Nasıl uygulanır?

Sorunu yaşayan süreci bilen kişilerle birlikte, sorunun gerçekleştiği yerde çalışın. Her cevabı mümkünse veriyle ya da gözlemle doğrulayın. Tahmine dayalı cevaplar analizi yanlış yöne götürür.

Sınırları neler?

Tek bir neden zinciri izlendiği için birden fazla nedeni olan karmaşık sorunlarda yetersiz kalabilir. Böyle durumlarda balık kılçığı diyagramı ile olası nedenleri önce genişçe listelemek daha sağlıklıdır. Cevap bir kişiyi işaret ettiğinde bir soru daha sorun: sistem bu hataya neden izin verdi?

Sıkça Sorulan Sorular

5 Neden tekniğinde mutlaka beş soru mu sorulmalı?

Hayır. Beş, yaklaşık bir sayıdır. Kök nedene ulaşıldığında daha erken durulabilir ya da gerekirse daha fazla soru sorulabilir.

5 Neden ile kök neden analizi arasındaki fark nedir?

Kök neden analizi genel yöntemin adıdır. 5 Neden ise bu analizi yapmak için kullanılan en basit tekniklerden biridir.

İlgili terimler

Kök Neden Analizi(Root Cause Analysis)Kök neden analizi, bir sorunun yüzeydeki belirtilerini değil, ortadan kaldırıldığında sorunun tekrar etmesini önleyecek temel nedenini bulmayı amaçlayan sistemli problem çözme yöntemidir. 5 Neden ve balık kılçığı diyagramı en bilinen teknikleridir.Balık Kılçığı Diyagramı(Fishbone Diagram)Balık kılçığı diyagramı (Ishikawa ya da neden-sonuç diyagramı), bir sorunun olası nedenlerini insan, yöntem, makine, malzeme gibi ana kategoriler altında görsel olarak gruplayan kök neden analizi aracıdır. Şekli balık iskeletine benzer.KaizenKaizen, Japonca "iyiye doğru değişim" anlamına gelen ve işletmedeki herkesin katılımıyla süreçlerin küçük, sürekli adımlarla iyileştirilmesini öngören yönetim felsefesidir. Toyota üretim sistemiyle dünyaya yayılmıştır.Yalın Üretim(Lean Manufacturing)Yalın üretim (lean manufacturing), müşteriye değer katmayan her türlü israfı ortadan kaldırarak daha az kaynakla, daha kısa sürede ve daha az hatayla üretim yapmayı amaçlayan yönetim yaklaşımıdır. Kökeni Toyota Üretim Sistemi'ne dayanır.E-Ticaret(E-commerce)E-ticaret (elektronik ticaret), ürün ya da hizmetlerin internet üzerinden tanıtılıp satıldığı, ödemesinin çevrim içi alındığı ticaret biçimidir. Kendi web siteniz, bir pazaryeri ya da sosyal medya üzerinden yapılabilir.Depo(Warehouse)Depo, ürünlerin, hammaddelerin ya da malzemelerin kullanılana ya da satılana kadar düzenli biçimde saklandığı kapalı veya açık alandır. E-ticarette depo, stoğun tutulduğu ve siparişlerin hazırlanıp kargoya verildiği yerdir.