İçeriğe geç
parazade

İskonto Oranı Nedir?

İngilizce: Discount Rate

Yayın: · Son güncelleme:

İskonto Oranı Nedir? Kısaca

İskonto oranı, gelecekte elde edilecek nakit akışlarını bugünkü değerine indirgemek için kullanılan orandır. Paranın zaman değerini, enflasyonu ve yatırımın riskini yansıtır; yatırım değerlendirme ve şirket değerlemesinin temel girdisidir.

İskonto Oranı nedir?
İçindekiler
  1. İskonto oranı nedir?
  2. Nasıl belirlenir?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

İskonto oranı, gelecekteki paranın bugün ne kadar değerli olduğunu belirleyen "dönüştürme" oranıdır. Yüksek iskonto oranı gelecekteki paraya daha az değer biçer, düşük oran ise daha çok.

İskonto oranı nedir?

Bugünkü değer formülündeki r değeridir:

Bugünkü değer = Gelecekteki değer ÷ (1 + iskonto oranı)^n

Finansta iskonto oranı genellikle yatırımcının o riskteki bir yatırımdan beklediği asgari getiriyi temsil eder. Bu yüzden "beklenen getiri", "gerekli getiri oranı" ya da "engel oranı" ifadeleriyle de anılır.

Ticari hayatta "iskonto oranı" bir senedin vadesinden önce bankaya kırdırılmasında uygulanan oran için de kullanılır. Merkez bankalarının bazı ülkelerde reeskont işlemlerinde uyguladığı orana da bu ad verilir.

Nasıl belirlenir?

İskonto oranı genellikle şu bileşenleri yansıtır:

  • Risksiz getiri: Genellikle devlet tahvili faizi referans alınır.
  • Risk primi: Yatırımın belirsizliği arttıkça eklenen ek getiri.
  • Enflasyon beklentisi: Nominal nakit akışları kullanılıyorsa orana dahildir.

Şirket projelerinde sık kullanılan ölçü, şirketin ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC) değeridir.

Örnek

Varsayımsal olarak üç yıl sonra alınacak 100.000 TL'yi düşün:

İskonto oranı Bugünkü değer
%10 ≈ 75.131 TL
%20 ≈ 57.870 TL

Oranın iki katına çıkması bugünkü değeri belirgin biçimde düşürür.

Nelere dikkat etmeli?

Değerleme sonuçları iskonto oranına çok duyarlıdır; küçük bir değişiklik bile sonucu büyük ölçüde etkiler. Oranın riskle uyumlu olduğundan emin ol ve farklı oranlarla senaryo analizi yap.

Sıkça Sorulan Sorular

İskonto oranı ile faiz oranı aynı şey mi?

Matematiksel olarak benzer çalışırlar ama yönleri farklıdır. Faiz oranı bugünkü parayı geleceğe taşırken iskonto oranı gelecekteki parayı bugüne indirger ve genellikle risk primini de içerir.

Riskli projelerde iskonto oranı neden yüksek seçilir?

Belirsizlik arttıkça yatırımcı daha yüksek getiri bekler. Daha yüksek oran, riskli nakit akışlarına bugünkü değer hesabında daha düşük ağırlık verir.

İlgili terimler

Bugünkü Değer(Present Value)Bugünkü değer, gelecekte elde edilecek bir para tutarının belirli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenmiş karşılığıdır. Paranın zaman değeri ilkesine dayanır: Bugün elde olan 1 TL, ileride alınacak 1 TL'den daha değerlidir.Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti(WACC)Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (WACC), bir şirketin borç ve özkaynak maliyetlerinin, finansman yapısındaki paylarına göre ağırlıklandırılmış ortalamasıdır. Şirket değerlemesinde ve yatırım projelerinde iskonto oranı olarak sıkça kullanılır.Net Bugünkü Değer(Net Present Value)Net bugünkü değer (NBD), bir yatırımın gelecekte sağlayacağı nakit akışlarının belirli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenmiş toplamından başlangıç yatırım maliyetinin çıkarılmasıyla bulunan değerdir. Pozitif NBD yatırımın değer yarattığını gösterir.Risk Primi(Risk Premium)Risk primi, yatırımcının daha riskli bir varlığı tutmayı kabul etmesi için risksiz kabul edilen getirinin üzerine talep ettiği ek getiridir; hisse senetleri, tahviller ve ülke borçları için ayrı ayrı konuşulur.İskonto(Discount)İskonto, genel anlamıyla bir tutardan yapılan indirimdir. Ticarette fiyattan yapılan indirimi, bankacılıkta vadesi gelmemiş bir senedin erken ödenmesi karşılığında düşülen tutarı, finansta ise gelecekteki paranın bugüne indirgenmesini ifade eder.Devlet Tahvili(Government Bond)Devlet tahvili, devletin bir yıldan uzun vadeli borçlanmak için çıkardığı borçlanma senedidir. Tahvili alan kişi devlete borç vermiş olur; karşılığında dönemsel faiz (kupon) ve vade sonunda anaparayı alır.