Risk Primi Nedir?
İngilizce: Risk Premium
Yayın: · Son güncelleme:
Risk Primi Nedir? Kısaca
Risk primi, yatırımcının daha riskli bir varlığı tutmayı kabul etmesi için risksiz kabul edilen getirinin üzerine talep ettiği ek getiridir; hisse senetleri, tahviller ve ülke borçları için ayrı ayrı konuşulur.
Risk primi, bir yatırımcının belirsizliği üstlenmesinin karşılığında beklediği ek getiridir. Temel mantık basittir: Daha fazla risk alan biri, daha fazla getiri bekler. Aksi hâlde herkes güvenli seçeneği tercih ederdi.
Risk primi nedir?
Risk primi genellikle şu formülle ifade edilir:
Risk primi = Beklenen getiri − Risksiz getiri
Risksiz getiri olarak çoğunlukla güvenilir bir devletin kısa vadeli borçlanma araçlarının faizi kullanılır. Bu tanım farklı alanlarda farklı biçimlerde karşımıza çıkar:
- Hisse senedi risk primi: Hisse piyasasından beklenen getirinin risksiz faizi ne kadar aştığı.
- Kredi risk primi: Bir şirket tahvilinin, aynı vadeli devlet tahviline göre sunduğu ek faiz.
- Ülke risk primi: Bir ülkenin döviz cinsi borçlanma faizinin, güvenli kabul edilen ülkelerin faizine göre farkı.
Örnek
Varsayımsal bir durum düşünelim: Risksiz kabul edilen bir yatırım yılda yüzde 4 getiri sunuyor. Bir şirketin tahvili ise yüzde 7 faiz veriyor. Aradaki yüzde 3'lük fark, yatırımcının o şirketin borcunu ödeyememe riskini üstlenmesinin karşılığı olan risk primidir.
Risk primini neler etkiler?
- Borçlunun ya da ülkenin mali gücü ve kredi notu
- Ekonomik ve siyasi belirsizlik
- Piyasadaki genel risk iştahı
- Varlığın likiditesi, yani kolay alınıp satılabilmesi
Ülke risk primi yükseldiğinde devletin ve şirketlerin borçlanma maliyeti artar. Bu nedenle risk primi, CDS primleriyle birlikte yakından takip edilir.
Nelere dikkat etmeli?
Yüksek risk primi yüksek getiri ihtimali sunar ama bu getiri garanti değildir. Prim, kayıp ihtimalinin karşılığıdır; yani yüksek prim, aynı zamanda yüksek risk demektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Risk primi yüksekse yatırım daha mı iyidir?
Hayır, yalnızca daha fazla risk taşıdığı anlamına gelir. Yüksek risk primi, beklenen getirinin yüksek olduğunu gösterir ama bu getirinin gerçekleşeceği garanti değildir ve zarar ihtimali de yüksektir.
Ülke risk primi nasıl ölçülür?
Genellikle ülkenin döviz cinsi tahvil faizlerinin güvenli kabul edilen tahvillere göre farkıyla ya da CDS primleriyle ölçülür. Bu fark ne kadar büyükse piyasanın algıladığı risk o kadar yüksektir.