İçeriğe geç
parazade
Finans

Devlet Tahvili Nedir?

İngilizce: Government Bond

Yayın: · Son güncelleme:

Devlet Tahvili Nedir? Kısaca

Devlet tahvili, devletin bir yıldan uzun vadeli borçlanmak için çıkardığı borçlanma senedidir. Tahvili alan kişi devlete borç vermiş olur; karşılığında dönemsel faiz (kupon) ve vade sonunda anaparayı alır.

Devlet Tahvili nedir?
İçindekiler
  1. Nasıl çalışır?
  2. Fiyat ve faiz ilişkisi
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Devlet tahvili, devletin bütçe açığını finanse etmek ya da borçlarını çevirmek için çıkardığı, vadesi bir yıldan uzun olan borçlanma senedidir. Türkiye'de Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilir. Tahvil alan yatırımcı, devlete belirli bir süre için borç vermiş olur.

Nasıl çalışır?

Çoğu devlet tahvili belirli aralıklarla (genellikle altı ayda bir) kupon faizi öder; vade sonunda ise nominal değer geri ödenir. Türkiye'de farklı türler bulunur:

  • Sabit kuponlu tahvil: Faiz oranı baştan bellidir.
  • Değişken faizli tahvil: Kupon, bir gösterge faize göre değişir.
  • TÜFE'ye endeksli tahvil: Anapara enflasyona göre güncellenir, böylece enflasyona karşı koruma sağlar.
  • Kuponsuz (iskontolu) tahvil: Nominal değerin altında satılır.
  • Döviz cinsi ve altın tahvilleri de zaman zaman ihraç edilir.

Fiyat ve faiz ilişkisi

Tahvil fiyatı ile piyasa faizi ters yönde hareket eder. Piyasa faizleri yükselirse, daha düşük kupon ödeyen eski tahvillerin fiyatı düşer; faizler düşerse fiyatları yükselir. Vadeye kadar tutan yatırımcı bu dalgalanmadan doğrudan etkilenmez, ama vadeden önce satmak isteyen kâr ya da zarar edebilir.

Örnek

Varsayımsal olarak nominal değeri 100 TL, yıllık %30 sabit kuponlu ve altı ayda bir kupon ödeyen bir tahvil, her altı ayda 15 TL öder. Vade sonunda son kuponla birlikte 100 TL anapara geri ödenir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Kredi riski düşük kabul edilse de enflasyon, faiz ve likidite riski vardır.
  • Kupon gelirleri vergiye tabi olabilir; güncel uygulamayı aracı kurumundan öğren.
  • Tahvillere doğrudan ya da borçlanma araçları fonları aracılığıyla yatırım yapılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Devlet tahvili güvenli midir?

Devletin kendi para birimindeki borcunu ödememe riski genellikle düşük kabul edilir. Ancak enflasyonun getiriyi aşması, faiz değişimleriyle fiyatın düşmesi ve vadeden önce satışta zarar gibi riskler vardır.

Tahvili vadeden önce satabilir miyim?

Evet, Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası'nda ya da aracı kurum üzerinden satabilirsin. Satış fiyatı o günkü piyasa faizine göre belirlenir; aldığın fiyatın altında veya üstünde olabilir.

İlgili terimler

Hazine Bonosu(Treasury Bill)Hazine bonosu, devletin kısa vadeli borçlanma ihtiyacı için çıkardığı, vadesi bir yıl veya daha kısa olan borçlanma senedidir. Genellikle nominal değerinin altında satılır, vadede nominal değeri ödenir.EurobondEurobond, bir devletin ya da şirketin uluslararası piyasalarda, genellikle ABD doları veya euro gibi yabancı para cinsinden ihraç ettiği tahvildir. Döviz cinsinden düzenli kupon faizi ödeyebilir.Tahvil(Bond)Tahvil, devletin ya da şirketlerin borç para toplamak için çıkardığı, yatırımcıya belirli vadede anaparayı ve genellikle dönemsel faiz (kupon) ödemesini taahhüt eden borçlanma aracıdır.Getiri Eğrisi(Yield Curve)Getiri eğrisi, aynı ihraççıya ait ve kredi riski benzer borçlanma araçlarının farklı vadelerdeki getirilerini bir grafikte birleştiren ve faiz beklentilerini gösteren çizgidir.Kupon Faizi(Coupon Rate)Kupon faizi, bir tahvilin ihraççısının nominal değer üzerinden yatırımcıya dönemsel olarak ödemeyi taahhüt ettiği faiz oranıdır; bu oranla yapılan her ödemeye kupon ödemesi denir.Faiz(Interest)Faiz, borç verilen ya da bir süre kullanıma bırakılan paranın karşılığında ödenen bedeldir. Borç alan için bir maliyet, para yatıran için bir getiridir ve genellikle yıllık yüzde oran olarak ifade edilir.TÜFE(Consumer Price Index)TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi), hanelerin tükettiği mal ve hizmetlerden oluşan bir sepetin fiyatlarındaki değişimi ölçen endekstir. Türkiye'de TÜİK tarafından aylık olarak yayımlanır ve enflasyonun temel göstergesidir.Enflasyon(Inflation)Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyinin belirli bir dönem boyunca sürekli artmasıdır. Enflasyon yükseldikçe aynı parayla daha az şey alınır; yani paranın satın alma gücü düşer.

İlgili yazılar