İçeriğe geç
parazade
Finans

İskonto Nedir?

İngilizce: Discount

Yayın: · Son güncelleme:

İskonto Nedir? Kısaca

İskonto, genel anlamıyla bir tutardan yapılan indirimdir. Ticarette fiyattan yapılan indirimi, bankacılıkta vadesi gelmemiş bir senedin erken ödenmesi karşılığında düşülen tutarı, finansta ise gelecekteki paranın bugüne indirgenmesini ifade eder.

İskonto nedir?
İçindekiler
  1. İskonto nedir?
  2. İskonto ne anlama gelir? Örnek
  3. Muhasebede iskonto
  4. Nelere dikkat etmeli?

İskonto, İtalyanca kökenli bir kelimedir ve temelde "indirim" anlamına gelir. Ancak finans ve ticarette bağlama göre birkaç farklı anlamda kullanılır. Hepsinin ortak noktası, bir tutarın belirli bir nedenle azaltılmasıdır.

İskonto nedir?

Kavramın üç yaygın kullanımı vardır:

  • Ticari iskonto: Satıcının liste fiyatından yaptığı indirim. Toplu alım, sadakat ya da kampanya nedeniyle uygulanır.
  • Nakit (peşin ödeme) iskontosu: Vadeli satışta erken ödeme yapan alıcıya tanınan indirim.
  • Senet iskontosu: Vadesi gelmemiş bir senedin bankaya ya da finans kuruluşuna kırdırılmasında, erken ödeme karşılığı düşülen tutar.

Finans teorisinde ise iskonto, gelecekteki bir nakit akışını iskonto oranı kullanarak bugünkü değerine indirgemek anlamına gelir.

İskonto ne anlama gelir? Örnek

Varsayımsal bir tedarikçi 30 gün vadeli 100.000 TL'lik bir faturada "10 gün içinde ödersen yüzde 2 iskonto" teklif etsin. Erken ödeyen alıcı 98.000 TL öder. Alıcı için bu, 20 gün erken ödeme karşılığında 2.000 TL kazanç demektir; elinde atıl nakit varsa cazip olabilir.

Senet örneğinde ise varsayımsal olarak üç ay sonra vadesi gelecek 50.000 TL'lik bir senet bugün kırdırılırsa, ödenen tutar bu süre için uygulanan iskonto kadar düşük olur. Bu işlem senet kırdırma olarak da bilinir.

Muhasebede iskonto

Muhasebede vadeli alacak ve borçların bilanço tarihindeki değerine indirgenmesine reeskont denir. Bu işlem, gelecekte tahsil edilecek tutarın içindeki faiz unsurunu ayırır.

Nelere dikkat etmeli?

  • Erken ödeme iskontosunu yıllık getiriye çevirip alternatif getirilerle karşılaştır.
  • Senet kırdırırken uygulanan oranı, masrafları ve komisyonları birlikte değerlendir.
  • Fatura üzerindeki iskontonun KDV matrahına etkisini mali müşavirinle kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

İskonto ile indirim arasında fark var mı?

Günlük kullanımda aynı anlama gelir. Finans ve muhasebede ise iskonto daha çok erken ödeme, senet kırdırma ya da gelecekteki paranın bugüne indirgenmesi gibi zaman unsuru içeren indirimler için kullanılır.

Senet iskontosu nasıl hesaplanır?

Senedin nominal tutarı, vadeye kalan gün sayısı ve uygulanan oran kullanılarak hesaplanır. Bulunan iskonto tutarı nominal değerden düşülür ve kalan tutar ödenir; masraf ve komisyonlar ayrıca eklenebilir.

İlgili terimler

İskonto Oranı(Discount Rate)İskonto oranı, gelecekte elde edilecek nakit akışlarını bugünkü değerine indirgemek için kullanılan orandır. Paranın zaman değerini, enflasyonu ve yatırımın riskini yansıtır; yatırım değerlendirme ve şirket değerlemesinin temel girdisidir.Senet Kırdırma(Note Discounting)Senet kırdırma, vadesi gelmemiş bir bonoyu faktoring şirketi gibi bir finans kuruluşuna ya da bir başkasına devrederek, senet bedelinden iskonto ve masraflar düşüldükten sonra kalan tutarı vadesinden önce nakit olarak almaktır.Reeskont(Rediscount)Reeskont, vadesi dönem sonundan sonraya kalan alacak ve borç senetlerinin, vade gününe kadar işleyecek faiz tutarı düşülerek bilanço tarihindeki değerine (peşin değerine) indirgenmesi işlemidir.Bugünkü Değer(Present Value)Bugünkü değer, gelecekte elde edilecek bir para tutarının belirli bir iskonto oranıyla bugüne indirgenmiş karşılığıdır. Paranın zaman değeri ilkesine dayanır: Bugün elde olan 1 TL, ileride alınacak 1 TL'den daha değerlidir.Senet(Promissory Note)Senet, en genel anlamıyla bir borcu ya da hakkı gösteren yazılı belgedir. Günlük ticari dilde ise çoğunlukla, düzenleyenin belirli bir tarihte belirli bir tutarı ödeyeceğini vaat ettiği emre yazılı senet, yani bono kastedilir.Fatura(Invoice)Fatura, satılan mal ya da yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere satıcı tarafından düzenlenip alıcıya verilen ticari ve vergisel belgedir. Vergi Usul Kanununda düzenlenir.