İçeriğe geç
parazade

Döviz Opsiyonu Nedir?

İngilizce: Currency Option

Yayın: · Son güncelleme:

Döviz Opsiyonu Nedir? Kısaca

Döviz opsiyonu, sahibine belirli bir döviz çiftini önceden belirlenen kurdan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma (call) veya satma (put) hakkı veren, alıcının bu hak için prim ödediği türev araçtır.

Döviz Opsiyonu nedir?
İçindekiler
  1. Döviz opsiyonu nedir?
  2. Nasıl kullanılır? Örnek
  3. Riskler

Döviz opsiyonu, bir para birimini başka bir para birimi karşılığında önceden anlaşılmış bir kurdan alma ya da satma hakkı veren sözleşmedir. Alıcı bu hak için opsiyon primi öder; satıcı ise alıcı hakkını kullanırsa işlemi yapmakla yükümlüdür.

Döviz opsiyonu nedir?

İki temel tür vardır:

  • Alım (call) opsiyonu: Dövizi belirlenen kurdan satın alma hakkı.
  • Satım (put) opsiyonu: Dövizi belirlenen kurdan satma hakkı.

Döviz opsiyonları bankalar aracılığıyla tezgâhüstü piyasada yapılabildiği gibi organize borsalarda da işlem görebilir. Türkiye'de VİOP'ta işlem gören döviz opsiyonu kontratlarının güncel listesini ve özelliklerini Borsa İstanbul'dan kontrol et.

Nasıl kullanılır? Örnek

Varsayımsal bir örnek: Üç ay sonra dolar cinsinden ödeme yapacak bir ithalatçı, kurun yükselmesinden endişe ediyor. Belirli bir kullanım fiyatından dolar alım opsiyonu alırsa, kur bu seviyenin üzerine çıktığında dövizi daha düşük kurdan alma hakkını kullanabilir. Kur düşerse opsiyonu kullanmaz, piyasadan alır; kaybı ödediği primle sınırlı kalır. Bu kullanım riskten korunma amaçlıdır.

Riskler

  • Opsiyon alıcısı, kur beklendiği gibi hareket etmezse ödediği primin tamamını kaybedebilir.
  • Opsiyon satan taraf ise sınırlı prim karşılığında çok büyük, teorik olarak sınırsız zarara açıktır.
  • Opsiyonlar kaldıraç etkisi taşır; küçük kur hareketleri pozisyonun değerinde büyük değişimlere yol açar.
  • Kur oynaklığı, faiz farkları ve vadeye kalan süre primi karmaşık biçimde etkiler.

Spekülatif amaçla döviz opsiyonu işlemi yapmadan önce türev araçların riskini iyi anlaman gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Döviz opsiyonu ile vadeli döviz sözleşmesi arasındaki fark nedir?

Vadeli sözleşmede (forward ya da futures) taraflar işlemi yapmakla yükümlüdür. Opsiyonda ise alıcı yalnız hak sahibidir; koşullar lehine değilse hakkını kullanmaz, kaybı ödediği primle sınırlı kalır.

Döviz opsiyonu satmak riskli mi?

Evet. Opsiyon satıcısı peşin prim alır ama kur aleyhine sert hareket ederse çok büyük zarar edebilir. Bu nedenle satıcıdan genellikle teminat istenir ve teminat tamamlama çağrısı riski vardır.

İlgili terimler

Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.Alım Opsiyonu(Call Option)Alım opsiyonu (call option), sahibine bir dayanak varlığı belirli bir tarihte ya da o tarihe kadar, önceden belirlenmiş kullanım fiyatından satın alma hakkı veren, ancak yükümlülük getirmeyen türev sözleşmedir.Satım Opsiyonu(Put Option)Satım opsiyonu (put option), sahibine bir dayanak varlığı belirli bir vadede ya da vadeye kadar, önceden belirlenen kullanım fiyatından satma hakkı veren ancak yükümlülük getirmeyen türev sözleşmedir.VİOP(Futures and Options Market)VİOP, Borsa İstanbul bünyesindeki Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'dır; hisse, endeks, döviz, altın gibi dayanak varlıklara bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri burada teminat karşılığında işlem görür.Opsiyon Primi(Option Premium)Opsiyon primi, opsiyon alıcısının alım ya da satım hakkını elde etmek için satıcıya ödediği bedeldir. Prim, içsel değer ile zaman değerinin toplamından oluşur ve piyasada arz-talebe göre sürekli değişir.Riskten Korunma(Hedging)Riskten korunma (hedging), mevcut bir pozisyonun ya da gelecekteki bir nakit akışının fiyat, kur veya faiz değişimlerinden zarar görmesini sınırlamak için ters yönde ikinci bir pozisyon alma stratejisidir.