İçeriğe geç
parazade
Borsa

Riskten Korunma (Hedging) Nedir?

İngilizce: Hedging

Yayın: · Son güncelleme:

Riskten Korunma (Hedging) Nedir? Kısaca

Riskten korunma (hedging), mevcut bir pozisyonun ya da gelecekteki bir nakit akışının fiyat, kur veya faiz değişimlerinden zarar görmesini sınırlamak için ters yönde ikinci bir pozisyon alma stratejisidir.

Riskten Korunma nedir?
İçindekiler
  1. Nasıl yapılır?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Riskten korunma, İngilizcede "hedging" olarak bilinir. Amaç kazanç sağlamak değil, istenmeyen bir fiyat hareketinin yaratacağı zararı azaltmaktır. Bunun için genellikle elde tutulan varlıkla ters yönde hareket eden bir pozisyon alınır. Bu ikinci pozisyon çoğu zaman bir türev araç ile kurulur.

Nasıl yapılır?

Sık kullanılan yöntemler şunlardır:

  • Vadeli işlem sözleşmesi: Gelecekteki alış ya da satış fiyatını bugünden sabitlemek.
  • Opsiyon: Prim ödeyerek fiyatın belirli bir seviyenin altına ya da üstüne geçmesine karşı sigorta benzeri koruma almak.
  • Forward ve swap: Şirketlerin kur ve faiz risklerini bankalarla yaptığı sözleşmelerle yönetmesi.
  • Doğal korunma: Örneğin döviz geliri olan bir şirketin döviz cinsinden borçlanması.

Örnek

Varsayımsal olarak üç ay sonra dolar cinsinden ödeme yapacak bir ithalatçı düşün. Kur yükselirse maliyeti artacaktır. Bugünden VİOP'ta dolar vadeli işlem sözleşmesi alırsa, kur yükseldiğinde vadeli işlemden elde ettiği kâr, artan ödeme maliyetini büyük ölçüde dengeler. Kur düşerse vadeli işlemde zarar eder ama ödemeyi daha ucuza yapar.

Nelere dikkat etmeli?

Korunmanın bir maliyeti vardır: opsiyon primi, komisyon, teminat ihtiyacı ve vazgeçilen kazanç fırsatı. Korunma pozisyonu ile korunan varlık her zaman birebir hareket etmez; bu "baz riski" korumayı eksik bırakabilir. Korunma amacıyla açılan türev pozisyonlar da kaldıraçlıdır ve teminat tamamlama çağrısı doğurabilir. Yanlış büyüklükte kurulan bir koruma, riski azaltmak yerine yeni bir spekülatif pozisyona dönüşebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Riskten korunma kazancı garanti eder mi?

Hayır. Riskten korunmanın amacı kazanç değil, olası kayıpları sınırlamaktır. Çoğu zaman korunmanın bir maliyeti olur ve fiyat lehine hareket ettiğinde elde edilecek kazancın bir kısmından vazgeçilir.

Bireysel yatırımcı riskten korunma yapabilir mi?

Yapabilir; örneğin hisse portföyünü korumak için endeks vadeli işlem sözleşmesi ya da satım opsiyonu kullanılabilir. Ancak bu araçlar kaldıraçlı ve karmaşık olduğu için mekanizmayı iyi anlamak gerekir.

İlgili terimler

Türev Araç(Derivative)Türev araç, değeri hisse, endeks, döviz, faiz ya da emtia gibi başka bir dayanak varlığın fiyatından türeyen finansal sözleşmedir; riskten korunma ve fiyat beklentisine dayalı işlem amacıyla kullanılır.Vadeli İşlem Sözleşmesi(Futures Contract)Vadeli işlem sözleşmesi, iki tarafın bir varlığı ileri bir tarihte bugünden belirlenen fiyattan alıp satmayı taahhüt ettiği, borsada standart koşullarla işlem gören ve teminatla açılan türev sözleşmedir.Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.Çeşitlendirme(Diversification)Çeşitlendirme, yatırılan parayı farklı varlık sınıflarına, sektörlere ve bölgelere dağıtarak tek bir yatırımdaki kaybın tüm portföyü büyük ölçüde etkilemesini önleme yöntemidir.VİOP(Futures and Options Market)VİOP, Borsa İstanbul bünyesindeki Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'dır; hisse, endeks, döviz, altın gibi dayanak varlıklara bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri burada teminat karşılığında işlem görür.Risk Profili(Risk Profile)Risk profili, bir yatırımcının mali durumu, yatırım süresi, bilgi ve deneyimi ile kayıplara katlanma isteği birlikte değerlendirilerek ne kadar risk alabileceğini gösteren kişisel değerlendirmedir.