İçeriğe geç
parazade
Borsa

Satım Opsiyonu Nedir?

İngilizce: Put Option

Yayın: · Son güncelleme:

Satım Opsiyonu Nedir? Kısaca

Satım opsiyonu (put option), sahibine bir dayanak varlığı belirli bir vadede ya da vadeye kadar, önceden belirlenen kullanım fiyatından satma hakkı veren ancak yükümlülük getirmeyen türev sözleşmedir.

Satım Opsiyonu nedir?
İçindekiler
  1. Satım opsiyonu nedir, nasıl işler?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Satım opsiyonu (put option), sahibine bir dayanak varlığı önceden belirlenmiş kullanım fiyatından satma hakkı veren türev sözleşmedir. Alıcı bu hak için prim öder; satıcı ise alıcı hakkını kullanırsa varlığı kullanım fiyatından almak ya da aradaki farkı ödemek zorundadır.

Satım opsiyonu nedir, nasıl işler?

Vadede dayanak varlığın fiyatı kullanım fiyatının altına düşerse satım opsiyonu değer kazanır. Fiyat kullanım fiyatının üzerinde kalırsa alıcı hakkını kullanmaz ve kaybı ödediği primle sınırlı kalır. Bu yapı nedeniyle satım opsiyonu, elindeki varlığın değer kaybına karşı bir tür sigorta gibi kullanılabilir; buna riskten korunma denir.

Türkiye'de satım opsiyonları VİOP'ta işlem görür. Sözleşme özelliklerini Borsa İstanbul'un güncel şartnamesinden kontrol et.

Örnek

Varsayımsal olarak, 100 TL'lik bir varlığı elinde tutuyorsun ve kullanım fiyatı 95 TL olan bir satım opsiyonunu 2 TL prim ödeyerek alıyorsun.

Vadede fiyat Opsiyon getirisi Prim sonrası
80 TL 95 − 80 = 15 TL +13 TL
94 TL 1 TL −1 TL
110 TL 0 TL −2 TL

Fiyat 80 TL'ye düştüğünde elindeki varlıktaki kayıp, opsiyon kazancıyla büyük ölçüde dengelenir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Satım opsiyonu almak, korumanın bir maliyeti olduğu anlamına gelir; fiyat düşmezse prim kaybedilir.
  • Satım opsiyonu satan taraf, fiyat sert düşerse kullanım fiyatı ile piyasa fiyatı arasındaki farkı karşılar; zarar ciddi boyutlara ulaşabilir ve teminat gerekir.
  • Vadeye yaklaştıkça zaman değeri hızla erir.

Sıkça Sorulan Sorular

Satım opsiyonu açığa satışla aynı şey midir?

Hayır. İkisi de düşüşten kazanç sağlamaya yarayabilir ama açığa satışta fiyat yükselirse zarar sınırsızdır. Satım opsiyonu alan kişinin zararı ise ödediği primle sınırlıdır.

Put opsiyon ne zaman değer kazanır?

Dayanak varlığın fiyatı düştükçe ve piyasadaki belirsizlik (zımni volatilite) arttıkça değer kazanır. Vadeye kalan süre azaldıkça ise zaman değeri azalır.

İlgili terimler

Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.Alım Opsiyonu(Call Option)Alım opsiyonu (call option), sahibine bir dayanak varlığı belirli bir tarihte ya da o tarihe kadar, önceden belirlenmiş kullanım fiyatından satın alma hakkı veren, ancak yükümlülük getirmeyen türev sözleşmedir.Riskten Korunma(Hedging)Riskten korunma (hedging), mevcut bir pozisyonun ya da gelecekteki bir nakit akışının fiyat, kur veya faiz değişimlerinden zarar görmesini sınırlamak için ters yönde ikinci bir pozisyon alma stratejisidir.Açığa Satış(Short Selling)Açığa satış, yatırımcının sahip olmadığı payları ödünç alarak satması ve daha sonra daha düşük fiyattan geri alıp iade etmeyi hedeflemesidir. Fiyat düşüşünden kazanç amaçlar ama kayıp riski teorik olarak sınırsızdır.VİOP(Futures and Options Market)VİOP, Borsa İstanbul bünyesindeki Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'dır; hisse, endeks, döviz, altın gibi dayanak varlıklara bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri burada teminat karşılığında işlem görür.Kullanım Fiyatı(Strike Price)Kullanım fiyatı (strike price), opsiyon sahibinin hakkını kullandığında dayanak varlığı alacağı ya da satacağı, sözleşmede önceden belirlenmiş sabit fiyattır. Opsiyonun kârda mı zararda mı olduğu bu fiyata göre belirlenir.