İçeriğe geç
parazade

Deneme Süresi Nedir?

İngilizce: Probation Period

Yayın: · Son güncelleme:

Deneme Süresi Nedir? Kısaca

Deneme süresi, iş sözleşmesine eklenen ve tarafların birbirini tanıyıp işin uygun olup olmadığını görmesi için öngörülen başlangıç dönemidir. İş Kanunu'na göre en çok iki ay olabilir, toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir.

Deneme Süresi nedir?
İçindekiler
  1. Deneme süresi nedir?
  2. Bu dönemde taraflar neler yapabilir?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Deneme süresi nedir?

Deneme süresi, tarafların birbirini sınadığı ilk dönemdir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesi bu süreyi düzenler. Kendiliğinden doğmaz. İş sözleşmesine açıkça yazılması gerekir.

Kanuna göre deneme süresi en çok iki ay olabilir. Toplu iş sözleşmesiyle bu süre dört aya kadar uzatılabilir. Sözleşmeye daha uzun bir süre yazılsa bile bu sınırlar aşılamaz.

Bu dönemde taraflar neler yapabilir?

Bu dönemde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresi beklemeden ve tazminat ödemeden feshedebilir. Bu hak, iki taraf için de geçerlidir. İşçinin çalıştığı günlerin ücreti ve diğer hakları ise saklıdır.

Örneğin sözleşmesinde iki aylık deneme süresi bulunan bir çalışan, 40. gününde işten çıkarılırsa ihbar tazminatı alamaz. Ancak 40 günlük ücretini ve varsa bu süreye düşen diğer alacaklarını almaya devam eder.

Nelere dikkat etmeli?

Sözleşmenizi imzalarken deneme süresi maddesinin olup olmadığına ve süresine bakın. Sigorta şarttır. İşe giriş bildirimi ve sigorta kaydı, deneme süresinin ilk gününden itibaren işverenin yapması gereken bir yükümlülüktür ve bu dönem için hiçbir istisna tanınmaz. Deneme süresi "sigortasız çalışma dönemi" değildir.

İşveren tarafındaysanız bu dönemi verimli kullanmak için net hedefler koyun ve düzenli geri bildirim verin. Yeni çalışanın işe alışma süreci iyi planlanırsa iki ayın sonunda karar vermek kolaylaşır. Belirsiz bir durumda güncel mevzuatı mevzuat.gov.tr üzerinden ya da bir iş hukuku uzmanıyla kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Deneme süresi sözleşmede yazmıyorsa var sayılır mı?

Hayır. Deneme süresi ancak iş sözleşmesine kayıt konulursa uygulanır. Kayıt yoksa iş ilişkisi ilk günden itibaren olağan kurallara tabidir.

Deneme süresinde istifa eden işçi ücretini alır mı?

Evet. Taraflar bildirim süresi olmadan sözleşmeyi bitirebilir, ama işçinin çalıştığı günlerin ücreti ve diğer hakları saklıdır.

İlgili terimler

İhbar Süresi(Notice Period)İhbar süresi, belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın, sözleşmenin sona ereceğini karşı tarafa önceden bildirmesi gereken süredir. İş Kanunu'nda işçinin kıdemine göre 2 ile 8 hafta arasında belirlenir.İstifa(Resignation)İstifa, çalışanın iş sözleşmesini kendi isteğiyle ve tek taraflı olarak sona erdirmesidir. İşçi bu durumda ihbar süresine uymakla yükümlüdür ve kural olarak kıdem tazminatı ile işsizlik ödeneği alamaz.Teklif Mektubu(Offer Letter)Teklif mektubu, işverenin seçtiği adaya pozisyonu, ücreti, yan hakları ve başlama tarihini yazılı olarak bildirdiği belgedir. Aday kabul ettikten sonra genellikle ayrıntılı iş sözleşmesi imzalanır.İşe Alışma(Onboarding)İşe alışma (onboarding), yeni bir çalışanın şirkete, ekibine ve görevine uyum sağlaması için ilk günden itibaren birkaç ay boyunca yürütülen planlı süreçtir. Evrak işlerinden çok daha geniştir; kültür, araçlar ve beklentileri kapsar.Tazminat(Compensation)Tazminat, hukuka aykırı bir eylem ya da sözleşmeye aykırılık sonucu bir kişinin uğradığı zararın, sorumlu tarafından para ödenerek veya başka bir yolla giderilmesidir. Maddi ve manevi olmak üzere iki ana türü vardır.İhbar Tazminatı(Notice Pay)İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini İş Kanunu'ndaki bildirim süresine uymadan sona erdiren tarafın, karşı tarafa bu sürenin ücreti tutarında ödediği tazminattır. Hem işveren hem işçi ödemekle yükümlü olabilir.İşveren(Employer)İşveren, bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. İşçiye ücret ödemek, sigortasını yapmak ve güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür.