Çarpan Analizi Nedir?
İngilizce: Multiples Analysis
Yayın: · Son güncelleme:
Çarpan Analizi Nedir? Kısaca
Çarpan analizi, bir şirketin değerini F/K, PD/DD ya da FD/FAVÖK gibi oranları benzer şirketlerin ya da sektörün oranlarıyla karşılaştırarak tahmin eden göreceli değerleme yöntemidir.
Çarpan analizi (multiples analysis), bir şirketin piyasa değerini ya da firma değerini kâr, satış, defter değeri gibi bir finansal göstergeye bölerek elde edilen oranların benzer şirketlerle kıyaslanmasıdır. "Benzer şirketler piyasada hangi fiyattan işlem görüyorsa bu şirket de benzer bir değeri hak eder" fikrine dayanır.
Çarpan analizi nedir, hangi çarpanlar kullanılır?
| Çarpan | Ne ile karşılaştırır? |
|---|---|
| F/K | Fiyatı hisse başına kâra |
| PD/DD | Piyasa değerini özkaynağa |
| FD/FAVÖK | Firma değerini faaliyet kârlılığına |
| FD/Satışlar | Firma değerini gelire |
Banka gibi borcun iş modelinin parçası olduğu şirketlerde özkaynak bazlı çarpanlar, sanayi şirketlerinde ise FD bazlı çarpanlar daha çok tercih edilir.
Nasıl yapılır?
- Aynı sektörde, benzer büyüklük ve iş modeline sahip şirketler seçilir.
- Her biri için aynı dönemin verileriyle çarpanlar hesaplanır.
- Medyan ya da ortalama çarpan belirlenir.
- Bu çarpan, incelenen şirketin göstergesiyle çarpılarak tahmini değer bulunur.
Örneğin varsayımsal benzerlerin medyan FD/FAVÖK'ü 6 ve şirketin FAVÖK'ü 50 milyon TL ise tahmini firma değeri 300 milyon TL olur.
Nelere dikkat etmeli?
- Sektörün tamamı pahalıysa, karşılaştırma şirketi de pahalı gösterebilir.
- Büyüme, borçluluk ve kârlılık farkları çarpanların neden farklı olduğunu açıklayabilir.
- Tek seferlik gelirler kârı şişirip çarpanı yanıltıcı biçimde düşük gösterebilir.
- Çarpan analizi, indirgenmiş nakit akışı gibi yöntemlerle birlikte kullanıldığında daha sağlam sonuç verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Düşük çarpan hissenin ucuz olduğunu mu gösterir?
Her zaman değil. Düşük çarpan, piyasanın şirketin büyümesine, kârının sürdürülebilirliğine ya da yönetimine güvenmediğini de yansıtabilir; bu duruma bazen değer tuzağı denir.
Çarpan analizinde ileriye dönük veri mi kullanılır?
Her ikisi de kullanılır. Son 12 aylık gerçekleşen veriler kesin ama geçmişe dönüktür; tahmine dayalı ileriye dönük çarpanlar ise beklentiyi yansıtır ama yanılma payı taşır.