Borç Özkaynak Oranı Nedir?
İngilizce: Debt to Equity Ratio
Yayın: · Son güncelleme:
Borç Özkaynak Oranı Nedir? Kısaca
Borç özkaynak oranı, bir şirketin toplam borçlarının (ya da yalnızca faizli borçlarının) özkaynağa bölünmesiyle bulunan ve şirketin ne ölçüde borçla finanse edildiğini gösteren kaldıraç oranıdır.
Borç özkaynak oranı (debt to equity ratio, D/E), şirketin faaliyetlerini ortakların sermayesiyle mi yoksa borçla mı finanse ettiğini gösterir. Şirketin finansal riskini anlamak için en çok bakılan oranlardan biridir.
Borç özkaynak oranı nedir, nasıl hesaplanır?
İki yaygın tanım vardır:
Toplam yabancı kaynak / Özkaynak (tüm borçlar dahil)
Finansal borç / Özkaynak (yalnız kredi, tahvil gibi faizli borçlar)
Hangisinin kullanıldığına dikkat etmek gerekir; sonuçlar çok farklı çıkabilir.
Örnek
Varsayımsal bir şirketin finansal borcu 300 milyon TL, özkaynağı 500 milyon TL olsun:
Borç özkaynak oranı = 300 / 500 = 0,6
Yani şirketin her 1 liralık özkaynağına karşılık 60 kuruş faizli borcu vardır.
Nasıl yorumlanır?
- Yüksek oran, finansal kaldıracın yüksek olduğunu gösterir. İşler iyi giderken kaldıraç özsermaye kârlılığını artırır; kötü giderken zararları büyütür ve iflas riskini artırır.
- Düşük oran daha temkinli bir yapıya işaret eder, ama aşırı düşük borç bazen büyüme fırsatlarının değerlendirilmediği anlamına gelebilir.
- Enerji ve altyapı gibi sermaye yoğun sektörlerde doğal olarak daha yüksek oranlar görülür.
Nelere dikkat etmeli?
- Döviz cinsi borçlar kur yükseldiğinde TL karşılığında hızla büyür; oranı kur riskiyle birlikte değerlendirmek gerekir.
- Özkaynak negatifse oran anlamsızlaşır.
- Borcun vadesi ve maliyeti de önemlidir; aynı orana sahip iki şirketten kısa vadeli borcu fazla olan daha kırılgandır.
- Oranı net borç/FAVÖK ve faiz karşılama oranıyla birlikte okumak, borcun taşınabilirliğini daha iyi gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Borç özkaynak oranı kaç olmalı?
Evrensel bir ideal değer yoktur. Sektörün yapısına, şirketin nakit üretimine ve borcun maliyetine göre değişir; değerlendirmeyi benzer şirketlerle karşılaştırarak yapmak gerekir.
Bankalarda borç özkaynak oranı neden çok yüksektir?
Bankaların iş modeli mevduat toplayıp kredi vermektir; mevduatlar bilançoda borç olarak görünür. Bu yüzden bankalar için sermaye yeterlilik oranı gibi sektöre özgü göstergeler kullanılır.