Özkaynak Nedir?

Özkaynak, şirketin sahiplerine ait olan kısımdır. Basitçe, şirket tüm varlıklarını satıp bütün borçlarını ödeseydi ortaklara kalacak tutarı ifade eder. Halk arasında ve finans haberlerinde "özsermaye" olarak da geçer.

Özkaynak nasıl hesaplanır?

Özkaynak = Toplam varlıklar − Toplam yükümlülükler

Varsayımsal olarak bir şirketin varlıkları 8 milyon TL, yükümlülükleri 5 milyon TL ise özkaynakları 3 milyon TL'dir.

Özkaynak kalemleri

• Ödenmiş sermaye: Ortakların şirkete koyduğu sermaye.
• Sermaye yedekleri ve kâr yedekleri: Yasal ya da isteğe bağlı olarak ayrılan tutarlar.
• Geçmiş yıllar kârları veya zararları: Dağıtılmayıp şirkette bırakılan birikmiş sonuçlar.
• Dönem net kârı veya zararı.
• Diğer kalemler: Yeniden değerleme farkları gibi muhasebe düzeltmeleri.

Özkaynak neden önemlidir?

Özkaynak, şirketin borçlara karşı tampon gücünü gösterir. Güçlü özkaynak yapısı, zor dönemlerde şirketin zararları absorbe edebilmesini sağlar. Yatırımcılar ayrıca şu oranlara bakar:

• Özkaynak kârlılığı: Net kârın özkaynağa oranı; ortakların sermayesinin ne kadar verimli kullanıldığını gösterir.
• Defter değeri: Özkaynağın pay sayısına bölünmesiyle hisse başına düşen değer bulunur; piyasa değeriyle karşılaştırılır.
• Borç/özkaynak oranı: Finansal kaldıracın ölçüsüdür.

Negatif özkaynak

Birikmiş zararlar sermayeyi aşarsa özkaynak negatife düşebilir. Bu, şirketin borçlarının varlıklarından fazla olduğu anlamına gelir ve ciddi bir finansal sıkıntı işaretidir. Türk Ticaret Kanunu, sermaye kaybı ve borca batıklık durumlarında yönetime belirli yükümlülükler getirir.

Özkaynak tek başına değil, varlık ve yükümlülük yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.