Excel'de Yüzde Hesaplama Formülü

Excel'de yüzde nasıl hesaplanır?

Excel'de yüzde, bir değerin başka bir değere bölünmesiyle bulunur ve sonuç yüzde biçiminde gösterilir. 50 soruluk bir sınavda 42 doğru yaptıysanız =42/50 sonucu 0,84'tür. Hücreye yüzde biçimi verdiğinizde aynı değer %84 olarak görünür.

Burada önemli bir ayrıntı var: Excel yüzdeyi ayrı bir sayı türü olarak tutmaz. %84 ile 0,84 arka planda aynı değerdir, yalnız gösterim farklıdır. Bu yüzden yüzde formüllerinde 100 ile çarpmanız gerekmez; çarparsanız biçim uygulandığında %8400 gibi bir sonuç görürsünüz.

Parçanın bütüne oranı

En temel yüzde sorusu "bu değer, bütünün yüzde kaçı?" sorusudur. Doğru sayısı B2'de, soru sayısı C2'de duruyorsa formül =B2/C2'dir.

=B2/C2

=B2/C2

Sonucu yüzde olarak göstermek için hücreyi seçip Giriş sekmesindeki Yüzde Stili düğmesine basın. Klavyeden aynı biçim Ctrl+Shift+% ile uygulanır; Microsoft bu kısayolu Mac için de aynı tuşlarla listeler. Ondalık basamak görmek isterseniz Ondalık Artır düğmesiyle %84,0 ya da %84,00 gösterebilirsiniz.

Bir tutarın yüzdesini bulmak

Bir tutarın belli bir yüzdesini bulmak için tutarı oranla çarparsınız. 2.400 TL'lik bir satıştan yüzde 15 komisyon alındığını varsayalım. Oran C2'de %15 olarak yazılıysa komisyon =B2*C2 ile 360 TL çıkar.

=B2*C2

=B2*C2

Oranı formüle gömmek de mümkündür: =B2*%15 ve =B2*0,15 aynı sonucu verir. Yine de oranı ayrı bir hücrede tutmanızı öneririz. Oran değiştiğinde yalnız o hücreyi güncellersiniz ve formülün neyi hesapladığı tablodan okunur.

Hücreye %15 yazarken yüzde işaretini sayının önüne ya da arkasına koyabilirsiniz; Excel ikisini de 0,15 olarak saklar. Yüzde işareti olmadan 15 yazarsanız formül tutarı 15 ile çarpar ve 36.000 TL gibi anlamsız bir sonuç üretir.

Toplam içindeki pay

Bir kalemin toplamdaki payını bulmak için kalemi toplama bölersiniz. Mağaza, web ve telefon satışlarının toplam 10.000 TL olduğu bir tabloda mağazanın payı =B2/TOPLA($B$2:$B$4) ile %30 çıkar.

=B2/TOPLA($B$2:$B$4)

=B2/SUM($B$2:$B$4)

Bölendeki dolar işaretleri burada belirleyicidir. Formülü aşağı kopyaladığınızda pay satırdan satıra kayar ama toplam aralığı yerinde kalır. Dolar işaretlerini unutursanız ikinci satırda bölen B3:B5'e döner ve paylar yanlış çıkar; nedenini dolar işareti ve hücre sabitleme rehberinde bulabilirsiniz.

Payların toplamı %100 etmelidir. Pay sütununun altına =TOPLA(C2:C4) yazmak hızlı bir sağlamadır. Ekranda %99 ya da %101 görüyorsanız sebep çoğunlukla ondalıkların gizlenmesidir; paylar tam değerle hesaplanır, yalnız yuvarlanmış gösterilir.

Yüzde değişim, zam ve indirim

Yüzde değişim, yeni ile eski değerin farkının eski değere bölünmesidir: =(C2-B2)/B2. Bu hesap ayrı bir rehberin konusu; formülün mantığı ve negatif değerlerdeki tuzaklar yüzde artış hesaplama rehberinde anlatılıyor.

Fiyat üzerinden yapılan hesaplar da aynı temele dayanır. Zamlı fiyat =B2*(1+C2), indirimli fiyat =B2*(1-C2) ile bulunur. Bu formüllerin ayrıntılı kullanımı için zam hesaplama ve indirim ve iskonto hesaplama rehberlerine bakabilirsiniz.

Hedefin yüzde kaçı gerçekleşti?

Hedef takibi de aynı bölme formülüyle yapılır. Aylık satış hedefi 80.000 TL, gerçekleşen satış 62.000 TL ise =62000/80000 sonucu %77,5'tir. Hedef aşıldığında sonuç %100'ün üstüne çıkar; 92.000 TL'lik satış %115 gösterir.

Bu sütuna koşullu biçimlendirme ile bir veri çubuğu eklerseniz hangi temsilcinin hedefe ne kadar yaklaştığı tek bakışta görünür. Oranı ilerleme gibi göstermek istiyorsanız %100'ü aşan değerleri =MİN(B2/C2;1) ile sınırlayabilirsiniz.

Yüzde ile yüzde puan farkı

İki yüzde arasındaki farkı anlatırken yüzde puan ile yüzde değişimi karıştırmamak gerekir. Bir ürünün iade oranı %4'ten %6'ya çıktıysa artış 2 yüzde puandır. Aynı değişim, oranın kendisine göre bakıldığında =(6%-4%)/4% ile %50'lik bir artıştır.

Raporlarda hangisini kastettiğinizi açıkça yazın. "İade oranı yüzde 50 arttı" ile "iade oranı 2 puan arttı" aynı veriyi anlatır ama okuyanda çok farklı izlenim bırakır.

Sık yapılan yüzde hataları

İlk hata, sonucu 100 ile çarpıp bir de yüzde biçimi vermektir. Ya =B2/C2*100 yazıp hücreyi sayı olarak bırakın ya da =B2/C2 yazıp yüzde biçimi verin; ikisini birlikte yapmayın.

İkinci hata, biçimi önce verip sayıyı sonra yazmaktır. Yüzde biçimli bir hücreye 15 yazdığınızda Excel bunu genellikle %15 olarak yorumlar, ama aynı hücreye bir formülden 15 gelirse %1500 görünür. Oranları elle girdiğiniz bir sütunu bir kez kontrol etmek bu karışıklığı önler.

Kendi tablonuzda önce bir oran sütunu açın, ardından payları =B2/TOPLA($B$2:$B$10) gibi bir formülle hesaplayıp altına sağlama toplamını ekleyin.