Excel'de İndirim ve İskonto Hesaplama

İndirimli fiyat formülü

İndirimli fiyatı bulmak için fiyatı (1-indirim oranı) ile çarparsınız. Liste fiyatı B2'de, indirim oranı C2'de duruyorsa formül =B2*(1-C2)'dir. 1.200 TL'lik bir montta yüzde 25 indirim varsa 1.200 × 0,75 = 900 TL ödenir.

=B2*(1-C2)

=B2*(1-C2)

İndirim oranını C2'ye %25 olarak yazmanız gerekir. Yüzde işareti olmadan 25 yazarsanız (1-25) = -24 olur ve formül eksi bir fiyat üretir. Oran sütununa Yüzde Stili vermek bu hatayı baştan önler.

Yalnız indirim tutarını görmek istiyorsanız =B2*C2 yazın; aynı örnekte indirim 300 TL'dir. Etiket hazırlarken liste fiyatı, indirim tutarı ve indirimli fiyatı yan yana göstermek müşteri açısından da okunaklıdır. Kavramın tanımı için liste fiyatı maddesine bakabilirsiniz.

İki fiyattan indirim oranını bulmak

Eski ve yeni fiyat belliyse indirim oranı =1-C2/B2 ile bulunur. 800 TL'lik ayakkabı 680 TL'ye satılıyorsa 680 / 800 = 0,85 eder ve indirim oranı %15'tir.

=1-C2/B2

=1-C2/B2

Aynı sonucu =(B2-C2)/B2 yazımıyla da alırsınız: 120 TL'lik fark 800 TL'ye bölünür. Bölen her zaman indirimden önceki fiyattır. Kampanya fiyatlarını karşılaştırırken "yüzde kaç indirim" sorusunun cevabı bu formülle bir sütunda topluca hesaplanabilir. Etiketteki "yüzde 30'a varan indirim" ifadesinin her ürün için gerçekte kaç yüzdeye denk geldiğini görmek de bu sütunla kolaylaşır.

İskonto ve art arda iskonto

İskonto, özellikle ticari satışlarda liste fiyatından yapılan indirimin adıdır ve Excel'de aynı formülle hesaplanır. Toptancıların sık kullandığı "yüzde 10 artı yüzde 5" gibi zincir iskontolarda oranlar toplanmaz. İkinci iskonto, ilk iskontodan sonra kalan tutara uygulanır.

=B2*(1-C2)*(1-D2)

=B2*(1-C2)*(1-D2)

1.000 TL'lik brüt tutara önce yüzde 10, sonra yüzde 5 iskonto uygulandığında net tutar 855 TL'dir. Oranları toplayıp yüzde 15 düşseydiniz 850 TL bulurdunuz; aradaki 5 TL ikinci iskontonun daha küçük bir tutar üzerinden hesaplanmasından gelir. Toplam iskonto oranını görmek için =1-(1-C2)*(1-D2) yazabilirsiniz, sonuç %14,5'tir. Terimin ayrıntısı iskonto maddesinde.

Zam ve indirim neden birbirini götürmez?

Aynı oranda bir zam ve bir indirim art arda yapıldığında fiyat eski yerine dönmez. 100 TL'lik ürüne yüzde 20 zam yapılırsa fiyat 120 TL olur. Ardından yüzde 20 indirim uygulandığında 120 × 0,80 = 96 TL çıkar.

Bunun nedeni, iki yüzdenin farklı tutarlar üzerinden alınmasıdır. Zam 100 TL'nin, indirim ise 120 TL'nin yüzde 20'sidir. Fiyatı eski hâline getirmek için gereken indirim oranı =1-1/(1+20%) ile yaklaşık %16,7 bulunur. Zam tarafındaki formüller için zam hesaplama rehberine bakabilirsiniz.

Vergili fiyatlarda sıra

Fiyatta vergi de varsa indirimin vergiden önce mi sonra mı uygulandığını netleştirmeniz gerekir. Vergi oranı sabitken iki sıra da aynı son fiyatı verir, çünkü çarpmada sıra sonucu değiştirmez. Fark, faturada gösterilen ara tutarlarda ve indirimin tutar olarak yazıldığı durumlarda ortaya çıkar.

Örneğin 100 TL'lik vergisiz fiyattan 10 TL sabit indirim yapmak ile vergili fiyattan 10 TL indirim yapmak farklı sonuç verir. Vergili ve vergisiz tutarlar arasında geçiş formülleri için KDV hesaplama rehberine göz atın; oranı her zaman ayrı bir hücreden okuyun.

İndirimin kârı nasıl etkilediğini görmek

İndirim oranı belirlenirken satış fiyatının maliyetin altına düşmediğinden emin olmanız gerekir. Maliyet E2'de duruyorsa indirimli fiyattan sonra kalan brüt kâr =D2-E2, kâr marjı ise =(D2-E2)/D2 ile bulunur.

Örneğin maliyeti 650 TL olan mont 900 TL'ye satıldığında brüt kâr 250 TL, marj yaklaşık %27,8'dir. Aynı ürüne yüzde 50 indirim yapılsaydı fiyat 600 TL'ye düşer ve her satışta 50 TL zarar edilirdi. Kâr sütununa sıfırın altını kırmızı gösteren bir koşullu biçimlendirme eklemek, böyle satırları kampanya başlamadan yakalamanızı sağlar.

Kampanya tablosu kurmak

Birden çok ürüne farklı oranlarda indirim uygulayacaksanız dört sütunlu bir düzen yeterlidir: ürün, liste fiyatı, indirim oranı ve indirimli fiyat. İlk satıra =YUVARLA(B2*(1-C2);2) yazıp formülü aşağı kopyalayın. Tüm ürünlere aynı oran uygulanacaksa oranı tek bir hücreye yazıp $ ile sabitleyin; kampanya bittiğinde oranı sıfırlamanız yeterli olur.

Liste fiyatı sütununa dokunmamaya özen gösterin. İndirimli fiyatı her zaman ayrı bir sütunda hesaplamak, kampanya sonrası eski fiyatlara dönmeyi ve iki fiyat arasındaki farkı raporlamayı kolaylaştırır.