İçeriğe geç
parazade
Borsa

Zımni Volatilite Nedir?

İngilizce: Implied Volatility

Yayın: · Son güncelleme:

Zımni Volatilite Nedir? Kısaca

Zımni volatilite (implied volatility, IV), bir opsiyonun piyasa fiyatından, fiyatlama modeli tersine çalıştırılarak elde edilen ve dayanak varlığın gelecekte ne kadar oynak olacağına dair piyasa beklentisini yansıtan volatilite değeridir.

Zımni Volatilite nedir?
İçindekiler
  1. Zımni volatilite nedir, nasıl yorumlanır?
  2. Tarihsel volatiliteden farkı
  3. Nelere dikkat etmeli?

Zımni volatilite, adından da anlaşılacağı gibi doğrudan ölçülmez, opsiyon fiyatlarının "ima ettiği" bir değerdir. Opsiyon fiyatlama modellerinde dayanak fiyat, kullanım fiyatı, vade ve faiz bilinir; bilinmeyen tek önemli girdi gelecekteki oynaklıktır. Piyasadaki opsiyon fiyatını verecek oynaklık değeri geriye doğru hesaplandığında zımni volatilite bulunur.

Zımni volatilite nedir, nasıl yorumlanır?

  • Yüksek zımni volatilite: Piyasa katılımcıları büyük fiyat hareketleri bekliyor demektir; opsiyon primi pahalanır.
  • Düşük zımni volatilite: Piyasa görece sakin bir dönem bekliyor demektir; primler ucuzlar.

Zımni volatilite yönü söylemez, yalnızca beklenen hareketin büyüklüğüne dair bir ölçüdür. Bilanço açıklaması, faiz kararı ya da seçim gibi belirsizlik dönemlerinden önce genellikle yükselir ve olay geçtikten sonra hızla düşebilir. Endeks opsiyonlarının zımni volatilitesinden türetilen VIX endeksi bu kavramın en bilinen uygulamasıdır.

Tarihsel volatiliteden farkı

Tarihsel volatilite geçmiş fiyat hareketlerinden hesaplanır. Zımni volatilite ise ileriye dönük bir beklentidir. İkisinin karşılaştırılması opsiyon analizinde sık kullanılır.

Nelere dikkat etmeli?

Opsiyonlar türev araçlardır ve yüksek risk taşır. Yön tahminin doğru çıksa bile, zımni volatilite düştüğünde opsiyonun değeri azalabilir; buna volatilite çöküşü denir. Opsiyon alıcısı ödediği primin tamamını kaybedebilir, opsiyon satıcısının zararı ise bazı durumlarda sınırsız olabilir. Ayrıca zımni volatilite aynı dayanak varlıkta farklı kullanım fiyatları ve vadeler için farklı çıkabilir. Opsiyon işlemlerine başlamadan önce bu riskleri ve aracı kurumun risk bildirimlerini iyi anlamak gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Zımni volatilite yükselirse opsiyon fiyatı ne olur?

Diğer koşullar aynı kalırsa hem alım hem satım opsiyonlarının primi artar. Çünkü daha büyük beklenen hareket, opsiyonun kârlı biçimde sona erme ihtimalini yükseltir.

Zımni volatilite gelecekteki hareketi doğru tahmin eder mi?

Garantisi yoktur. Zımni volatilite piyasanın o anki beklentisini yansıtır; gerçekleşen oynaklık bu beklentiden daha yüksek ya da daha düşük çıkabilir.

İlgili terimler

Tarihsel Volatilite(Historical Volatility)Tarihsel volatilite, bir varlığın geçmiş fiyat getirilerinin ne kadar dalgalandığını gösteren ve genellikle getirilerin standart sapmasıyla hesaplanan bir oynaklık ölçüsüdür. Çoğunlukla yıllık yüzde olarak ifade edilir.VIX Endeksi(VIX Index)VIX endeksi, S&P 500 opsiyon fiyatlarından hesaplanan ve piyasanın önümüzdeki 30 gün için beklediği oynaklığı yıllık yüzde olarak gösteren göstergedir. Belirsizlik ve korku arttığında yükseldiği için 'korku endeksi' olarak da anılır.Opsiyon Primi(Option Premium)Opsiyon primi, opsiyon alıcısının alım ya da satım hakkını elde etmek için satıcıya ödediği bedeldir. Prim, içsel değer ile zaman değerinin toplamından oluşur ve piyasada arz-talebe göre sürekli değişir.VegaVega, zımni volatilite 1 yüzde puan değiştiğinde opsiyon priminin yaklaşık ne kadar değişeceğini gösteren duyarlılık ölçüsüdür. Alınan opsiyonlarda pozitiftir; belirsizlik arttığında prim yükselir.Volatilite(Volatility)Volatilite, bir varlığın fiyatının belirli bir dönemde ne kadar ve ne sıklıkla dalgalandığını gösteren ölçüdür. Yüksek volatilite fiyatın hızlı ve sert hareket ettiğini, düşük volatilite ise daha durgun seyrettiğini gösterir.Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.