İçeriğe geç
parazade
Borsa

VIX Endeksi Nedir?

İngilizce: VIX Index

Yayın: · Son güncelleme:

VIX Endeksi Nedir? Kısaca

VIX endeksi, S&P 500 opsiyon fiyatlarından hesaplanan ve piyasanın önümüzdeki 30 gün için beklediği oynaklığı yıllık yüzde olarak gösteren göstergedir. Belirsizlik ve korku arttığında yükseldiği için 'korku endeksi' olarak da anılır.

VIX Endeksi nedir?
İçindekiler
  1. VIX endeksi nedir?
  2. Nasıl okunur?
  3. Riskler

VIX endeksi, ABD'deki Cboe tarafından hesaplanan ve S&P 500 için piyasanın beklediği oynaklığı gösteren bir göstergedir. Yatırımcıların endişesi arttığında yükseldiği için halk arasında "korku endeksi" olarak bilinir.

VIX endeksi nedir?

VIX, S&P 500 endeksi üzerine yazılmış çok sayıda opsiyonun fiyatlarından türetilir. Bu fiyatlar, piyasanın gelecekte ne kadar dalgalanma beklediğini yansıtır; buna zımni volatilite denir. VIX, önümüzdeki yaklaşık 30 gün için beklenen oynaklığı yıllıklandırılmış yüzde olarak ifade eder.

Varsayımsal örnek: VIX 20 ise, piyasa S&P 500'ün yıllık bazda yaklaşık %20 oynaklık göstereceğini fiyatlıyor demektir. Bu, endeksin yönü hakkında değil, hareketin büyüklüğü hakkında bir beklentidir.

Nasıl okunur?

  • Düşük VIX: Piyasada sakinlik ve rehavet olduğuna işaret eder.
  • Yüksek VIX: Belirsizlik, panik ve korunma talebinin arttığını gösterir. 2008 küresel finans krizi ve 2020'deki pandemi şoku gibi dönemlerde VIX çok yüksek seviyelere çıktı.
  • VIX ile S&P 500 genellikle ters yönde hareket eder; hisseler sert düştüğünde VIX sıçrar.

Riskler

VIX'in kendisi doğrudan alınıp satılamaz. Ona dayalı vadeli işlemler, opsiyonlar ve borsada işlem gören ürünler vardır, ancak bunlar karmaşık ve çok risklidir:

  • Vadeli kontratların yapısı (contango) nedeniyle uzun süre tutulan VIX ürünleri zamanla ciddi değer kaybedebilir.
  • Kaldıraçlı ya da ters VIX ürünleri, ani oynaklık sıçramalarında bir günde değerinin büyük kısmını kaybedebilir; geçmişte bu tür ürünlerin kapatıldığı örnekler yaşandı.

VIX'i yatırım aracından çok bir piyasa duyarlılığı göstergesi olarak kullanmak, yeni başlayanlar için daha güvenli bir yaklaşımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

VIX endeksi neden korku endeksi olarak bilinir?

Piyasalarda panik ve belirsizlik arttığında yatırımcılar opsiyonlarla korunma talebini artırır ve opsiyon fiyatları yükselir. Bu da VIX'i yukarı taşıdığı için endeks korkunun göstergesi olarak anılır.

VIX yüksekken hisse almak mantıklı mı?

Yüksek VIX yalnızca beklenen oynaklığın arttığını gösterir; piyasanın ne zaman döneceğini söylemez. Oynaklık bir süre daha artabilir, bu yüzden VIX'i tek başına alım-satım sinyali olarak kullanmak risklidir.

İlgili terimler

Zımni Volatilite(Implied Volatility)Zımni volatilite (implied volatility, IV), bir opsiyonun piyasa fiyatından, fiyatlama modeli tersine çalıştırılarak elde edilen ve dayanak varlığın gelecekte ne kadar oynak olacağına dair piyasa beklentisini yansıtan volatilite değeridir.S&P 500S&P 500, ABD borsalarında işlem gören yaklaşık 500 büyük şirketin performansını ölçen, piyasa değeri ağırlıklı hisse senedi endeksidir. ABD hisse piyasasının ve çoğu zaman küresel risk iştahının en çok izlenen göstergesi kabul edilir.Korku ve Açgözlülük Endeksi(Fear and Greed Index)Korku ve Açgözlülük Endeksi, yatırımcıların piyasadaki ruh hâlini 0 ile 100 arasında bir puanla özetleyen duyarlılık göstergesidir. Düşük değerler aşırı korkuya, yüksek değerler aşırı açgözlülüğe işaret eder.CBOE(Chicago Board Options Exchange)CBOE (Chicago Board Options Exchange), 1973'te Chicago'da kurulan ve standartlaştırılmış hisse senedi opsiyonlarının borsada işlem gördüğü ilk borsa olarak bilinen, bugün Cboe Global Markets çatısı altında faaliyet gösteren ABD borsasıdır.ContangoContango, bir varlığın vadeli işlem fiyatlarının spot fiyatın üzerinde olduğu ve vade uzadıkça fiyatın yükseldiği piyasa durumudur. Genellikle depolama, finansman ve sigorta gibi taşıma maliyetlerini yansıtır.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.