İçeriğe geç
parazade
Borsa

Zaman Değeri Nedir?

İngilizce: Time Value

Yayın: · Son güncelleme:

Zaman Değeri Nedir? Kısaca

Zaman değeri, bir opsiyonun priminin içsel değeri aşan kısmıdır. Vadeye kadar dayanak fiyatın lehte hareket etme ihtimalini yansıtır ve vade yaklaştıkça erir; vade gününde sıfırlanır.

Zaman Değeri nedir?
İçindekiler
  1. Zaman değeri nedir, nasıl hesaplanır?
  2. Örnek
  3. Zaman erimesi ve dikkat edilecekler

Zaman değeri, opsiyon priminin içsel değer dışında kalan kısmıdır. Formülü basittir: zaman değeri = opsiyon primi − içsel değer. Yatırımcının, vadeye kadar fiyatın lehine hareket etme ihtimali için ödediği tutarı gösterir. Not: Finans genelindeki "paranın zaman değeri" kavramı farklıdır; burada opsiyondaki anlamı anlatılıyor.

Zaman değeri nedir, nasıl hesaplanır?

İçsel değer, opsiyonun hemen kullanılsa getireceği tutardır. Prim bunun üzerindeyse aradaki fark zaman değeridir. Zaman değerini artıran başlıca etkenler şunlardır:

  • Vadeye kalan süre: Süre uzadıkça fiyatın hareket etme ihtimali artar.
  • Beklenen oynaklık: Zımni volatilite yükseldikçe zaman değeri artar.
  • Kullanım fiyatına yakınlık: Başabaş opsiyonlarda zaman değeri genellikle en yüksektir.

Örnek

Varsayımsal olarak dayanak fiyat 100 TL, kullanım fiyatı 90 TL olan bir alım opsiyonunun primi 13 TL olsun. İçsel değer 10 TL, zaman değeri 3 TL'dir. Fiyat aynı kalırsa vadeye doğru bu 3 TL giderek azalır ve vade gününde prim yalnızca 10 TL içsel değere iner.

Zaman erimesi ve dikkat edilecekler

Zaman değerinin günden güne azalmasına zaman erimesi denir ve theta ile ölçülür. Erime doğrusal değildir; vadenin son haftalarında hızlanır.

  • Opsiyon alıcısı için zaman aleyhe işler; fiyat hareketi geç gelirse doğru yön tahmini bile zarar getirebilir.
  • Opsiyon satıcısı zaman erimesinden yararlanır, ancak ani ve büyük fiyat hareketlerinde zararı primi kat kat aşabilir.
  • Zararda (OTM) olan opsiyonların primi tamamen zaman değerinden oluşur ve vadede sıfıra inebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Zaman değeri negatif olabilir mi?

Genellikle sıfır ya da pozitiftir. Bazı derin kârdaki Avrupa tipi opsiyonlarda faiz ve temettü etkisiyle prim içsel değerin biraz altında kalabilir, ancak bu istisnai bir durumdur.

Zaman değeri ile içsel değer arasındaki fark nedir?

İçsel değer, opsiyonu hemen kullansan elde edeceğin kesin tutardır. Zaman değeri ise vadeye kadar bu tutarın artabileceği ihtimalinin fiyatıdır ve vade gününde sıfıra iner.

İlgili terimler

Opsiyon Primi(Option Premium)Opsiyon primi, opsiyon alıcısının alım ya da satım hakkını elde etmek için satıcıya ödediği bedeldir. Prim, içsel değer ile zaman değerinin toplamından oluşur ve piyasada arz-talebe göre sürekli değişir.ThetaTheta, diğer koşullar sabitken vadeye kalan süre bir gün azaldığında opsiyon priminin ne kadar düşeceğini gösteren ölçüdür. Zaman erimesi olarak da bilinir; opsiyon alıcısı için genellikle negatiftir.Başabaş Opsiyon(At the Money)Başabaş opsiyon (at the money, ATM), kullanım fiyatı dayanak varlığın güncel piyasa fiyatına eşit ya da çok yakın olan opsiyondur. İçsel değeri sıfıra yakındır ve primi neredeyse tamamen zaman değerinden oluşur.Zımni Volatilite(Implied Volatility)Zımni volatilite (implied volatility, IV), bir opsiyonun piyasa fiyatından, fiyatlama modeli tersine çalıştırılarak elde edilen ve dayanak varlığın gelecekte ne kadar oynak olacağına dair piyasa beklentisini yansıtan volatilite değeridir.Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.İçsel Değer(Intrinsic Value)İçsel değer, bir şirketin ya da hissenin piyasa fiyatından bağımsız olarak, gelecekte üreteceği nakit akışlarına ve varlıklarına dayanarak tahmin edilen gerçek değeridir. Değer yatırımcılığının temel kavramlarından biridir.