İçeriğe geç
parazade
Borsa

Varant Nedir?

İngilizce: Warrant

Yayın: · Son güncelleme:

Varant Nedir? Kısaca

Varant, sahibine belirli bir dayanak varlığı vade sonunda ya da vadeye kadar önceden belirlenmiş bir fiyattan alma veya satma hakkı veren, ihraççı kurumun çıkardığı ve borsada işlem gören kaldıraçlı bir türev araçtır.

Varant nedir?
İçindekiler
  1. Varant türleri
  2. Örnek
  3. Riskleri

Varant, opsiyona benzeyen bir türev araçtır. Türkiye'de varantlar aracı kurumlar ve bankalar gibi ihraççılar tarafından çıkarılır ve Borsa İstanbul'da işlem görür. Dayanak varlık bir hisse, borsa endeksi, döviz kuru ya da emtia olabilir. Varantın likiditesi çoğunlukla ihraççının görevlendirdiği piyasa yapıcı tarafından sağlanır.

Varant türleri

  • Alım (call) varantı: Dayanak varlığın fiyatı yükseldiğinde değer kazanma eğilimindedir.
  • Satım (put) varantı: Dayanak varlığın fiyatı düştüğünde değer kazanma eğilimindedir.

Her varantın bir kullanım fiyatı, vadesi ve dönüşüm oranı vardır.

Örnek

Varsayımsal olarak bir hisse 100 TL'de, bu hisseye dayalı ve kullanım fiyatı 110 TL olan bir alım varantı düşük bir fiyattan işlem görüyor olsun. Hisse vadeye kadar 130 TL'ye çıkarsa varant, yatırılan tutara oranla hisseden çok daha yüksek yüzde getiri sağlayabilir. Ancak hisse vadede 110 TL'nin altında kalırsa varant değersiz sona erer ve ödenen tutarın tamamı kaybedilir.

Riskleri

  • Kaldıraç: Küçük fiyat hareketleri varantın fiyatında çok büyük yüzde değişimlere yol açar; bu kazanç kadar kayıpları da büyütür.
  • Zaman kaybı: Vade yaklaştıkça varantın zaman değeri erir; dayanak fiyat yerinde saysa bile varant değer kaybedebilir.
  • Tamamen kayıp: Vade sonunda varant değersiz kalabilir.
  • İhraççı riski: Varant ihraççının yükümlülüğüdür; ihraççının ödeme güçlüğü risk oluşturur.

Varantlar karmaşık ürünlerdir; mekanizmayı tam anlamadan ve kaybetmeyi göze alamayacağın parayla işlem yapmamalısın.

Sıkça Sorulan Sorular

Varant ile opsiyon arasındaki fark nedir?

Opsiyonlar standart sözleşmeler olarak VİOP'ta işlem görür ve herkes alıcı ya da satıcı olabilir. Varantlar ise belirli bir ihraççı tarafından çıkarılır; yatırımcılar genellikle yalnızca alıcı taraftadır ve likiditeyi piyasa yapıcı sağlar.

Varantta yatırdığımdan fazlasını kaybeder miyim?

Varant alıcısının en fazla kaybı varanta ödediği tutardır. Ancak bu tutarın tamamını kaybetme olasılığı, özellikle vadeye yakın varantlarda yüksektir.

İlgili terimler

Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.Türev Araç(Derivative)Türev araç, değeri hisse, endeks, döviz, faiz ya da emtia gibi başka bir dayanak varlığın fiyatından türeyen finansal sözleşmedir; riskten korunma ve fiyat beklentisine dayalı işlem amacıyla kullanılır.Kaldıraç(Leverage)Kaldıraç, yatırımcının borç ya da türev ürünler aracılığıyla kendi sermayesinden daha büyük bir pozisyon açabilmesidir. Kazançları büyütebildiği gibi kayıpları da aynı oranda büyütür.VİOP(Futures and Options Market)VİOP, Borsa İstanbul bünyesindeki Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'dır; hisse, endeks, döviz, altın gibi dayanak varlıklara bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri burada teminat karşılığında işlem görür.Borsa İstanbul(Borsa Istanbul)Borsa İstanbul, Türkiye'nin tek borsası olarak hisse senedi, borçlanma aracı, türev ürün ve kıymetli maden işlemlerinin düzenli ve şeffaf biçimde yapıldığı organize piyasaları işleten anonim şirkettir.Borsa Endeksi(Stock Index)Borsa endeksi, belirli kurallara göre seçilmiş bir grup hissenin fiyat hareketini tek bir sayıyla özetleyen göstergedir. Piyasanın ya da bir sektörün genel yönünü izlemek için kullanılır.Döviz Kuru(Exchange Rate)Döviz kuru, bir ülke parasının başka bir ülke parası cinsinden fiyatıdır. Örneğin 1 ABD dolarının kaç Türk lirası ettiğini gösterir ve arz-talep, faiz, enflasyon gibi etkenlerle değişir.