İçeriğe geç
parazade
Borsa

Vadeli Kur Nedir?

İngilizce: Forward Exchange Rate

Yayın: · Son güncelleme:

Vadeli Kur Nedir? Kısaca

Vadeli kur, iki tarafın ileri bir tarihte gerçekleştirecekleri döviz alım satımı için bugünden anlaştıkları kurdur. Genellikle spot kur ile iki para birimi arasındaki faiz farkına göre hesaplanır.

Vadeli Kur nedir?
İçindekiler
  1. Vadeli kur nedir, nasıl hesaplanır?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Vadeli kur (forward kur), ileri bir tarihte yapılacak döviz değişimi için bugünden sabitlenen kurdur. Örneğin bir ithalatçı, üç ay sonra ödeyeceği dolar için kuru bugünden belirleyerek kur dalgalanmasının bütçesini bozmasını önlemeye çalışabilir. Bu tür işlemler çoğunlukla bankalarla yapılan forward sözleşmeler ya da borsada işlem gören vadeli kontratlarla gerçekleşir.

Vadeli kur nedir, nasıl hesaplanır?

Vadeli kur, bir tahmin değil, faiz farkına dayanan bir hesaptır. Temel mantık şudur: Bir para birimini bugün alıp faizde tutmak ile vadeli kurdan almak arasında risksiz kazanç fırsatı olmamalıdır. Basitleştirilmiş formül:

Vadeli kur = Spot kur × (1 + yerel faiz × gün/360) / (1 + yabancı faiz × gün/360)

Yerel paranın faizi yabancı paranınkinden yüksekse vadeli kur spot kurun üzerinde olur. Spot ile vadeli kur arasındaki farka "swap puanı" ya da "forward puanı" denir.

Örnek

Varsayımsal olarak spot kur 30 TL, TL faizi yıllık yüzde 40, dolar faizi yıllık yüzde 5 olsun. 90 günlük vadeli kur yaklaşık 30 × (1 + 0,10) / (1 + 0,0125) ≈ 32,59 TL olur. Bu rakam piyasanın kur beklentisi değil, faiz farkının yansımasıdır.

Nelere dikkat etmeli?

  • Vadeli kurla sabitleme yaptığında, vade gelince spot kur daha lehine olsa bile anlaşılan kurdan işlem yaparsın.
  • Borsada işlem gören vadeli döviz kontratları teminatlı ve kaldıraçlıdır; fiyat aleyhine giderse teminat tamamlama çağrısı gelebilir ve kayıp yatırılan teminatı aşabilir.
  • Banka forward'larında karşı taraf ve sözleşme koşullarını dikkatle oku.

Sıkça Sorulan Sorular

Vadeli kur gelecekteki kurun tahmini midir?

Hayır. Vadeli kur esas olarak spot kur ve iki para birimi arasındaki faiz farkından hesaplanır. Vade geldiğinde gerçekleşen spot kur vadeli kurdan oldukça farklı olabilir.

Vadeli kur kimler için kullanışlıdır?

Döviz cinsinden borcu ya da alacağı olan ithalatçı, ihracatçı gibi şirketler kur riskini sınırlamak için kullanır. Bireysel yatırımcılar için ise kaldıraçlı vadeli kontratlar ciddi risk taşır.

İlgili terimler

Forward Sözleşme(Forward Contract)Forward sözleşme, iki tarafın bir varlığı gelecekteki belirli bir tarihte, bugünden anlaşılan fiyattan alıp satmayı taahhüt ettiği, borsa dışında birebir yapılan ve standart olmayan türev sözleşmedir.Riskten Korunma(Hedging)Riskten korunma (hedging), mevcut bir pozisyonun ya da gelecekteki bir nakit akışının fiyat, kur veya faiz değişimlerinden zarar görmesini sınırlamak için ters yönde ikinci bir pozisyon alma stratejisidir.VİOP(Futures and Options Market)VİOP, Borsa İstanbul bünyesindeki Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'dır; hisse, endeks, döviz, altın gibi dayanak varlıklara bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri burada teminat karşılığında işlem görür.Taşıma Maliyeti(Cost of Carry)Taşıma maliyeti (cost of carry), bir varlığı bugünden gelecekteki bir tarihe kadar elde tutmanın finansman, depolama ve sigorta gibi giderlerinden, varlığın sağladığı temettü veya faiz gibi gelirlerin düşülmesiyle bulunan net maliyettir.SwapSwap, iki tarafın belirli bir süre boyunca farklı nakit akışlarını, örneğin sabit faiz ile değişken faizi veya iki farklı para birimini, önceden anlaşılan şartlarla karşılıklı olarak değiştirdiği türev sözleşmedir.Vade(Maturity)Vade, bir borcun ödenmesi, bir yatırımın sona ermesi ya da bir yükümlülüğün yerine getirilmesi için belirlenen süre veya tarihtir. Kredi, mevduat, çek, senet ve tahvil gibi finansal araçlarda kullanılır.Teminat Tamamlama Çağrısı(Margin Call)Teminat tamamlama çağrısı (margin call), kaldıraçlı ya da kredili bir hesapta teminat belirlenen seviyenin altına düştüğünde aracı kurumun yatırımcıdan ek teminat istemesidir. Karşılanmazsa pozisyonlar kapatılabilir.