Forward Sözleşme Nedir?
İngilizce: Forward Contract
Yayın: · Son güncelleme:
Forward Sözleşme Nedir? Kısaca
Forward sözleşme, iki tarafın bir varlığı gelecekteki belirli bir tarihte, bugünden anlaşılan fiyattan alıp satmayı taahhüt ettiği, borsa dışında birebir yapılan ve standart olmayan türev sözleşmedir.
Forward sözleşme, bir varlığın ileri bir tarihte el değiştirmesini bugünden belirlenen fiyatla garanti altına alan anlaşmadır. Döviz, emtia veya faiz gibi dayanak varlıklar üzerine yapılabilir. Taraflar sözleşmenin miktarını, vadesini ve teslim şeklini kendi ihtiyaçlarına göre belirler.
Forward sözleşme nedir, nasıl çalışır?
Sözleşme imzalandığında genellikle para el değiştirmez. Vade geldiğinde alıcı, anlaşılan fiyatı öder ve varlığı alır ya da fiyat farkı nakit olarak ödenir. Vadedeki piyasa fiyatı anlaşılan fiyatın üzerindeyse alıcı kazançlı, satıcı zararlı çıkar; tersi durumda sonuç da tersine döner.
Örnek
Varsayımsal olarak bir ithalatçı, üç ay sonra ödeyeceği 100.000 dolar için bankasıyla 1 dolar = 40 TL'den forward anlaşması yapsın. Vade geldiğinde kur 43 TL olsa da ithalatçı 40 TL'den alır; maliyeti önceden bilir. Kur 37 TL'ye düşerse yine 40 TL ödemek zorundadır ve daha ucuz kurdan yararlanamaz. Bu yüzden forward, kazanç aracı olmaktan çok riskten korunma için kullanılır.
Vadeli işlem sözleşmesinden farkı
| Forward | Vadeli işlem (futures) | |
|---|---|---|
| İşlem yeri | Borsa dışı, taraflar arasında | Organize borsa |
| Şartlar | Kişiye özel | Standart |
| Karşı taraf riski | Yüksek | Takas kurumu üstlenir |
| Teminat | Taraflar belirler | Günlük teminat ve kâr-zarar hesabı |
Riskler
- Karşı taraf riski: Taraflardan biri vadede yükümlülüğünü yerine getirmeyebilir.
- Likidite: Sözleşme kişiye özel olduğu için vadeden önce devretmek ya da kapatmak zor olabilir.
- Fırsat maliyeti: Fiyat lehine hareket ederse bu kazançtan yararlanılamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Forward sözleşme kimler tarafından kullanılır?
Genellikle ithalatçı ve ihracatçı şirketler, emtia üreticileri ve kurumsal yatırımcılar tarafından gelecekteki fiyat riskini sabitlemek için kullanılır. Bankalar bu sözleşmelerde sık karşı taraftır.
Forward sözleşme vadeden önce bozulabilir mi?
Taraflar anlaşırsa kapatılabilir ama genellikle o günkü piyasa değerine göre bir ödeme gerekir. Sözleşme standart olmadığından başkasına devretmek zordur.