İçeriğe geç
parazade
Borsa

Teminat Tamamlama Çağrısı Nedir?

İngilizce: Margin Call

Yayın: · Son güncelleme:

Teminat Tamamlama Çağrısı Nedir? Kısaca

Teminat tamamlama çağrısı (margin call), kaldıraçlı ya da kredili bir hesapta teminat belirlenen seviyenin altına düştüğünde aracı kurumun yatırımcıdan ek teminat istemesidir. Karşılanmazsa pozisyonlar kapatılabilir.

Teminat Tamamlama Çağrısı nedir?
İçindekiler
  1. Ne zaman gelir?
  2. Çağrı gelince ne yapılabilir?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Teminat tamamlama çağrısı, kredili işlem, açığa satış veya vadeli işlem gibi teminatla çalışan hesaplarda, hesaptaki teminatın gereken asgari seviyenin altına düşmesi üzerine aracı kurumun yaptığı uyarıdır. İngilizcede margin call olarak bilinir.

Ne zaman gelir?

Kaldıraçlı bir pozisyon aleyhine hareket ettikçe hesaptaki özkaynak azalır. Özkaynağın pozisyona oranı, mevzuat ve sözleşmeyle belirlenen sürdürme seviyesinin altına inerse teminat tamamlama çağrısı yapılır. Bu oranlar ürüne, piyasaya ve aracı kuruma göre değişir; sözleşmendeki koşulları bilmelisin.

Çağrı gelince ne yapılabilir?

  • Ek teminat yatırmak: Hesaba nakit ya da kabul edilen kıymet eklenir.
  • Pozisyonu küçültmek: Bir kısım pozisyon kapatılarak teminat oranı yükseltilir.
  • Hiçbir şey yapmamak: Belirlenen sürede eksik kapatılmazsa aracı kurum pozisyonları kısmen ya da tamamen kendisi kapatabilir. Buna zorunlu kapatma ya da tasfiye denir.

Örnek

Varsayımsal olarak 10.000 TL özkaynak ve 10.000 TL krediyle 20.000 TL'lik hisse aldın. Hisseler yüzde 30 düşüp 14.000 TL'ye indiğinde özkaynağın 4.000 TL'ye geriler. Sözleşmedeki sürdürme oranının altına inildiyse çağrı gelir; ek teminat yatırmazsan paylar o anki düşük fiyattan satılabilir ve zarar kalıcı hâle gelir.

Nelere dikkat etmeli?

Teminat çağrıları genellikle piyasanın en sert düştüğü anlarda gelir; bu nedenle zorunlu satışlar çoğu zaman en kötü fiyatlardan yapılır. Hızlı hareketlerde aracı kurum çağrıyı beklemeden de pozisyon kapatabilir. Riskini azaltmak için yüksek kaldıraçtan kaçınmak ve hesapta tampon teminat tutmak önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Teminat tamamlama çağrısını karşılamazsam ne olur?

Aracı kurum, sözleşmedeki süre dolduğunda pozisyonlarını kısmen ya da tamamen kapatabilir. Bu satışlar düşük fiyatlardan yapılabileceği için zarar kalıcı hâle gelir.

Teminat çağrısı ne kadar sürede karşılanmalı?

Süre ürüne, mevzuata ve aracı kurum sözleşmesine göre değişir. Çok hızlı piyasa hareketlerinde çağrı beklenmeden de zorunlu kapatma yapılabilir.

İlgili terimler

Kredili İşlem(Margin Trading)Kredili işlem, yatırımcının aracı kurumdan kredi kullanarak kendi parasından daha büyük tutarda menkul kıymet almasıdır. Alınan paylar teminat olarak tutulur; kazanç da kayıp da büyür.Kaldıraç(Leverage)Kaldıraç, yatırımcının borç ya da türev ürünler aracılığıyla kendi sermayesinden daha büyük bir pozisyon açabilmesidir. Kazançları büyütebildiği gibi kayıpları da aynı oranda büyütür.Açığa Satış(Short Selling)Açığa satış, yatırımcının sahip olmadığı payları ödünç alarak satması ve daha sonra daha düşük fiyattan geri alıp iade etmeyi hedeflemesidir. Fiyat düşüşünden kazanç amaçlar ama kayıp riski teorik olarak sınırsızdır.Likidasyon(Liquidation)Likidasyon (liquidation), kaldıraçlı bir kripto pozisyonunda ya da teminatlı borçta zarar teminatı belirli bir eşiğin altına düşürdüğünde, platformun pozisyonu zorla kapatması ve teminatın tamamını ya da bir kısmını almasıdır.Aracı Kurum(Brokerage Firm)Aracı kurum, Sermaye Piyasası Kurulu'ndan izin alarak yatırımcıların hisse, tahvil, fon ve türev ürün alım satım emirlerini borsaya ileten ve yatırım hizmetleri sunan şirkettir.Risk Profili(Risk Profile)Risk profili, bir yatırımcının mali durumu, yatırım süresi, bilgi ve deneyimi ile kayıplara katlanma isteği birlikte değerlendirilerek ne kadar risk alabileceğini gösteren kişisel değerlendirmedir.