İçeriğe geç
parazade
Girişimcilik & İş Dünyası

Tedarik Zinciri Yönetimi Nedir?

İngilizce: Supply Chain Management

Yayın: · Son güncelleme:

Tedarik Zinciri Yönetimi Nedir? Kısaca

Tedarik zinciri yönetimi, bir ürünün hammaddeden son müşteriye ulaşana kadar geçtiği tedarik, üretim, depolama ve dağıtım aşamalarındaki malzeme, bilgi ve para akışının uçtan uca planlanması ve koordine edilmesidir.

Tedarik Zinciri Yönetimi nedir?
İçindekiler
  1. Tedarik zinciri yönetimi nedir?
  2. Hangi aşamalardan oluşur?
  3. Başarı nasıl ölçülür?
  4. Örnek ve riskler

Tedarik zinciri yönetimi nedir?

Tedarik zinciri, bir ürünü müşteriye ulaştıran tüm halkaların toplamıdır: hammadde tedarikçileri, üreticiler, depolar, taşıyıcılar ve satış noktaları. Tedarik zinciri yönetimi, bu halkaların uyum içinde çalışmasını sağlar. Amaç doğru ürünü, doğru miktarda, doğru zamanda ve makul maliyetle ulaştırmaktır.

Kavram, şirketin tek başına değil bir ağın parçası olarak rekabet ettiğini kabul eder. Temel tanım için tedarik zinciri maddesine bakabilirsiniz.

Hangi aşamalardan oluşur?

  1. Planlama: Talep tahmini ve kapasite planı yapılır.
  2. Tedarik: Hammadde ve hizmetler satın alınır.
  3. Üretim: Ürün hazırlanır.
  4. Dağıtım: Depolama ve taşıma ile ürün müşteriye ulaşır.
  5. İade: Kusurlu ya da istenmeyen ürünler geri alınır.

Başarı nasıl ölçülür?

Sık kullanılan göstergeler arasında zamanında teslim oranı, stok devir hızı, sipariş karşılama süresi ve toplam lojistik maliyeti bulunur. Bu göstergeler birbirini etkiler. Stoku azaltmak maliyeti düşürür ama stoksuz kalma riskini artırabilir.

Örnek ve riskler

Varsayımsal bir beyaz eşya üreticisi, kritik bir elektronik parçayı yalnız tek bir yurt dışı tedarikçiden alıyor. Tedarikçinin ülkesinde liman kapandığında üretim haftalarca duruyor. Şirket bu deneyimden sonra ikinci bir tedarikçi belirliyor ve kritik parçalar için emniyet stoku tutmaya başlıyor.

Tek tedarikçiye bağımlılık, kur riski, uzun teslim süreleri ve taşıma kesintileri tedarik zincirinin başlıca riskleridir. Kritik kalemlerinizi listeleyip her biri için alternatif kaynak olup olmadığını kontrol etmek iyi bir başlangıçtır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tedarik zinciri yönetimi ile lojistik aynı mı?

Hayır. Lojistik, malların taşınması ve depolanmasıyla ilgilenir. Tedarik zinciri yönetimi ise lojistiğin yanı sıra planlama, satın alma, üretim ve tedarikçi ilişkilerini de kapsar.

Tedarik zinciri yönetiminde hangi yazılımlar kullanılır?

Kurumsal kaynak planlama (ERP), depo yönetim sistemleri ve talep planlama yazılımları yaygın olarak kullanılır. Küçük işletmeler ise çoğu zaman tablolarla başlar.

İlgili terimler

Satın Alma Yönetimi(Procurement Management)Satın alma yönetimi, bir işletmenin ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin belirlenmesi, tedarikçilerin seçilmesi, fiyat ve şartların müzakere edilmesi, siparişlerin verilip takip edilmesi ve tedarikçi performansının değerlendirilmesi sürecidir.Operasyon Yönetimi(Operations Management)Operasyon yönetimi, bir işletmenin girdileri (malzeme, emek, teknoloji) ürün ya da hizmete dönüştürdüğü süreçlerin planlanması, yürütülmesi ve iyileştirilmesiyle ilgilenen, verimlilik ve kaliteyi hedefleyen yönetim alanıdır.Lojistik(Logistics)Lojistik, ürünlerin üretim noktasından tüketiciye kadar taşınması, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin planlanıp yönetilmesidir. Doğru ürünün doğru yere, doğru zamanda ve uygun maliyetle ulaşmasını hedefler.Stok Yönetimi(Inventory Management)Stok yönetimi, bir işletmenin hangi üründen ne zaman ve ne kadar alacağını, stoğu nerede ve nasıl tutacağını planladığı süreçtir. Amaç, ürün tükenmeden ama gereksiz stok biriktirmeden satışı sürdürmektir.Tedarik Zinciri(Supply Chain)Tedarik zinciri, bir ürünün ham maddesinin temininden üretimine, depolanmasından taşınmasına ve son tüketiciye ulaşmasına kadar geçen tüm aşamaları ve bu süreçte yer alan şirketlerin oluşturduğu ağdır.Stok Devir Hızı(Inventory Turnover)Stok devir hızı, bir işletmenin stoklarının belirli bir dönemde kaç kez satılıp yenilendiğini gösteren faaliyet oranıdır. Satılan malın maliyetinin ortalama stoka bölünmesiyle hesaplanır; yüksek değer stokların hızlı eridiğini gösterir.Tedarikçi(Supplier)Tedarikçi, bir işletmenin faaliyetini sürdürmesi için ihtiyaç duyduğu ürün, hammadde, parça ya da hizmeti sağlayan kişi veya firmadır. Üretici, ithalatçı, toptancı ve hizmet sağlayıcı tedarikçi olabilir.Kur Riski(Exchange Rate Risk)Kur riski, döviz kurlarındaki beklenmedik değişimlerin, döviz cinsinden borç, alacak, gelir, gider ya da yatırımların yerel para karşılığını olumsuz etkileme ihtimalidir. Döviz riski olarak da anılır.