Stok Devir Hızı Nedir?
İngilizce: Inventory Turnover
Yayın: · Son güncelleme:
Stok Devir Hızı Nedir? Kısaca
Stok devir hızı, bir işletmenin stoklarının belirli bir dönemde kaç kez satılıp yenilendiğini gösteren faaliyet oranıdır. Satılan malın maliyetinin ortalama stoka bölünmesiyle hesaplanır; yüksek değer stokların hızlı eridiğini gösterir.
Stok devir hızı, depodaki malların ne kadar çabuk satıldığını ölçer. Yüksek devir hızı stokların paraya hızla döndüğünü, düşük devir hızı ise malların rafta beklediğini gösterir.
Stok devir hızı nedir?
Formülü şöyledir:
Stok devir hızı = Satılan malın maliyeti ÷ Ortalama stok
Ortalama stok genellikle (Dönem başı stok + Dönem sonu stok) ÷ 2 olarak bulunur. Payda satışlar yerine satılan malın maliyeti kullanılır, çünkü stoklar da maliyet değeriyle kayıtlıdır.
Devir hızından stokta kalma süresi de hesaplanabilir:
Stokta kalma süresi (gün) = 365 ÷ Stok devir hızı
Örnek
Varsayımsal bir mağazanın yıllık satılan malın maliyeti 1.200.000 TL, dönem başı stoku 180.000 TL, dönem sonu stoku 220.000 TL olsun. Ortalama stok 200.000 TL'dir.
- Stok devir hızı = 1.200.000 ÷ 200.000 = 6
- Stokta kalma süresi = 365 ÷ 6 ≈ 61 gün
Yani mağaza stoklarını yılda yaklaşık 6 kez yeniliyor ve bir mal ortalama iki ay rafta bekliyor.
Nasıl yorumlanır?
- Yüksek devir hızı: Ürünler hızlı satılıyor, stokta bağlı para az. Ancak çok yüksekse stok yetersizliği ve kaçan satış riski olabilir.
- Düşük devir hızı: Satışlar yavaş, stok fazlası, modası geçmiş ya da bozulan ürün riski var.
Uygun düzey sektöre göre çok farklıdır; gıda perakendesinde devir hızı yüksek, mobilya ya da ağır makinede düşüktür.
Nelere dikkat etmeli?
Mevsimsel işletmelerde yıl sonu stoku temsil edici olmayabilir; aylık ortalamalar daha doğru sonuç verir. Stok devir hızı, nakit dönüşüm süresi hesabının da bir parçasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Stok devir hızı yüksek olursa iyi mi?
Genellikle stokların verimli yönetildiğini gösterir. Ancak aşırı yüksekse işletme sık sık stoksuz kalıyor ve satış kaçırıyor olabilir.
Stok devir hızında neden satışlar değil maliyet kullanılır?
Stoklar bilançoda maliyet değeriyle gösterilir. Payda ve payın aynı ölçüde olması için satılan malın maliyeti kullanmak daha tutarlı sonuç verir.