Takasbank Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
Takasbank Nedir? Kısaca
Takasbank (İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.), Borsa İstanbul'da yapılan işlemlerin takasını gerçekleştiren, merkezi karşı taraf ve teminat yönetimi hizmeti sunan, bankacılık lisansına sahip takas kuruluşudur.

Takasbank, tam adıyla İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş., Türk sermaye piyasalarının takas merkezidir. Borsada alım satım yapıldığında, menkul kıymetin ve paranın el değiştirmesi işlemine takas denir; Türkiye'de bu süreç büyük ölçüde Takasbank üzerinden yürür. Takasbank hem merkezi takas kuruluşu hem de bankacılık lisansına sahip bir kuruluştur.
Takasbank ne iş yapar?
- Takas: Pay piyasası, borçlanma araçları ve VİOP gibi piyasalarda gerçekleşen işlemlerin nakit ve menkul kıymet tarafının uzlaştırılmasını sağlar.
- Merkezi karşı taraf (MKT): Belirli piyasalarda alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı rolünü üstlenir. Böylece bir tarafın yükümlülüğünü yerine getirmemesi riski azaltılır.
- Teminat ve risk yönetimi: Üyelerden teminat toplar, pozisyonları izler ve risk limitleri uygular.
- Para piyasası ve ödünç işlemleri: Kurumlar arasında kısa vadeli fon ve menkul kıymet ödünç işlemlerine aracılık eder.
- TEFAS: Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nu işletir.
Yatırımcı için önemi
Takasbank'ın merkezi karşı taraf rolü, borsada işlem yaptığında karşı tarafın kim olduğunu bilmeden güvenle işlem yapabilmeni sağlayan temel altyapılardan biridir. Bireysel yatırımcılar Takasbank ile doğrudan değil, üye aracı kurum ya da banka üzerinden ilişki kurar.
Nelere dikkat etmeli?
Takasbank'ın güvence mekanizmaları üyeler arası takas riskini hedefler; senin yatırımlarının piyasa değerindeki düşüşü karşılamaz. Takas süreleri ve teminat kuralları piyasaya göre farklıdır ve zaman zaman güncellenir; güncel kuralları Takasbank ve aracı kurumunun duyurularından takip etmelisin.
Sıkça Sorulan Sorular
Takasbank ile MKK aynı kurum mu?
Hayır. Takasbank işlemlerin takasını, nakit uzlaşmasını ve merkezi karşı taraf hizmetini yürütür. MKK ise sermaye piyasası araçlarının hak sahibi bazında kaydi olarak tutulduğu merkezi kayıt kuruluşudur.
Merkezi karşı taraf ne demek?
Merkezi karşı taraf, alıcı ile satıcının arasına girerek her ikisinin de karşı tarafı olan kuruluştur. Böylece taraflardan biri yükümlülüğünü yerine getirmese bile işlemin tamamlanması güvence altına alınmaya çalışılır.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Yatırım Fonu Nedir? Türleri, Nasıl Alınır ve Nelere Dikkat Edilir
Yatırım fonu, birçok yatırımcının parasını bir havuzda toplayıp profesyonel yöneticiyle hisse, tahvil, altın gibi araçlara yatıran ortak bir araçtır. Fon pay fiyatı her gün değişir; getirisi garanti değildir, masrafı ve türüne göre farklı riski vardır.
