İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Sürekli Envanter Yöntemi Nedir?

İngilizce: Perpetual Inventory System

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Sürekli Envanter Yöntemi Nedir? Kısaca

Sürekli envanter yöntemi, her alış ve satışta stok hesabının ve satılan malın maliyetinin anında güncellendiği stok kayıt yöntemidir. İşletme herhangi bir anda eldeki stok miktarını ve değerini kayıtlardan görebilir.

Sürekli Envanter Yöntemi nedir?
İçindekiler
  1. Sürekli envanter yöntemi nedir?
  2. Kayıtlar nasıl yapılır?
  3. Örnek
  4. Aralıklı yöntemden farkı nedir?

Sürekli envanter yöntemi nedir?

Sürekli envanter yöntemi, stok hareketlerinin her işlemde kayda alınmasıdır. Mal alındığında stok hesabı artar, satıldığında hem satış geliri hem de satılan malın maliyeti aynı anda kaydedilir. Böylece kayıtlar her an güncel stok bilgisini gösterir.

Kayıtlar nasıl yapılır?

Ticari mal alışında 153 Ticari Mallar hesabı borçlandırılır. Satışta 600 Yurt İçi Satışlar hesabına gelir yazılırken, aynı anda malın maliyeti 153 hesaptan çıkarılıp 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına aktarılır. Bu çift kayıt sayesinde dönem sonunu beklemeden brüt kâr görülebilir.

Örnek

Örneğin bir elektronik mağazası birim maliyeti 8.000 TL olan 10 kulaklık alıyor. Bunlardan 3 tanesini 11.000 TL'den satıyor. Satış anında 33.000 TL gelir ve 24.000 TL satılan malın maliyeti kaydedilir. Stok hesabında 7 kulaklık ve 56.000 TL değer kalır.

Yıl sonunda yapılan sayımda 6 kulaklık çıkarsa aradaki fark sayım noksanı olarak araştırılır. Kayıp, hırsızlık ya da kayıt hatası bu sayede fark edilir.

Aralıklı yöntemden farkı nedir?

Aralıklı envanter yönteminde satılan malın maliyeti yalnız dönem sonunda sayımla bulunur. Sürekli yöntem daha fazla kayıt gerektirir ama stok kontrolünü güçlendirir. Barkodlu satış ve muhasebe programı kullanıyorsanız bu yöntem çoğu zaman kendiliğinden uygulanır. Yine de yılda en az bir kez fiziki sayım yaparak kayıtları gerçek stokla karşılaştırın.

Sıkça Sorulan Sorular

Sürekli envanter yönteminde sayım gerekir mi?

Evet. Kayıtlar güncel olsa da kayıp, fire ve hata ihtimaline karşı dönem sonunda fiziki sayım yapılır ve farklar kayda alınır.

Bu yöntem küçük işletmeler için uygun mu?

Muhasebe ya da stok programı kullanılıyorsa uygundur. Elle kayıt tutan küçük işletmeler için iş yükü fazla olabilir; bu durumda aralıklı yöntem tercih edilebilir.

İlgili terimler

Aralıklı Envanter Yöntemi(Periodic Inventory System)Aralıklı envanter yöntemi, satılan malın maliyetinin her satışta değil, dönem sonunda yapılan fiziki sayımla hesaplandığı stok kayıt yöntemidir. Dönem içinde alışlar ayrı izlenir, stok hesabı yıl sonunda güncellenir.Hareketli Ortalama Maliyet(Moving Average Cost)Hareketli ortalama maliyet, her yeni alıştan sonra eldeki stokun ortalama birim maliyetinin yeniden hesaplandığı stok değerleme yöntemidir. Satışlar, satış anındaki güncel ortalama maliyetle gider yazılır.Sayım Noksanı(Inventory Shortage)Sayım noksanı, sayımda bulunan varlık miktarının kayıtlardaki miktardan az çıkmasıdır. Fark nedeni araştırılırken 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabında izlenir, nedeni bulunamazsa gider ya da zarar olarak kaydedilir.Satılan Malın Maliyeti(Cost of Goods Sold)Satılan malın maliyeti (SMM), bir dönemde satılan ürünlerin işletmeye olan maliyetidir; ticari işletmelerde dönem başı stok ile dönem içi alışların toplamından dönem sonu stokun çıkarılmasıyla bulunur ve brüt kârın hesaplanmasında kullanılır.Stok(Inventory)Stok, bir işletmenin satmak, üretimde kullanmak ya da hizmet sunarken tüketmek amacıyla elinde tuttuğu ham madde, yarı mamul, mamul ve ticari mallardır; bilançoda dönen varlıklar arasında gösterilir.Brüt Kâr(Gross Profit)Brüt kâr, bir işletmenin satış gelirlerinden (hasılattan) satılan mal ya da hizmetin doğrudan maliyeti düşüldükten sonra kalan tutardır. Faaliyet giderleri, faiz ve vergi öncesi ilk kârlılık düzeyidir.Sayım(Stock Count)Sayım, muhasebede işletmedeki para, mal ve demirbaş gibi varlıkların fiilen sayılarak miktarlarının tespit edilmesidir. Sonuç kayıtlarla karşılaştırılır ve fark varsa sayım fazlası ya da noksanı olarak kaydedilir.