İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Hareketli Ortalama Maliyet Nedir?

İngilizce: Moving Average Cost

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Hareketli Ortalama Maliyet Nedir? Kısaca

Hareketli ortalama maliyet, her yeni alıştan sonra eldeki stokun ortalama birim maliyetinin yeniden hesaplandığı stok değerleme yöntemidir. Satışlar, satış anındaki güncel ortalama maliyetle gider yazılır.

Hareketli Ortalama Maliyet nedir?
İçindekiler
  1. Hareketli ortalama maliyet nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Örnek
  4. Diğer yöntemlerden farkı nedir?

Hareketli ortalama maliyet nedir?

Hareketli ortalama maliyet, stok maliyetini her alımda güncelleyen bir değerleme yöntemidir. Yeni bir parti geldiğinde eldeki stokun toplam değeri yeni alışla birleştirilir ve toplam miktara bölünür. Çıkan sonuç, bir sonraki alışa kadar satışlarda kullanılan birim maliyettir.

Nasıl hesaplanır?

Formül basittir: (eldeki stok tutarı + yeni alış tutarı) / (eldeki miktar + yeni alış miktarı). Hesap her alıştan sonra tekrarlandığı için sürekli envanter yöntemiyle birlikte kullanılır. Programlar bunu otomatik yapar.

Örnek

Bir kırtasiye toptancısının elinde birim maliyeti 20 TL olan 100 koli kâğıt var. Toptancı 25 TL'den 100 koli daha alıyor. Yeni ortalama (2.000 + 2.500) / 200 = 22,5 TL olur.

Ardından 120 koli satılırsa satılan malın maliyeti 120 x 22,5 = 2.700 TL yazılır. Kalan 80 koli de aynı maliyetle izlenir ve bir sonraki alışa kadar bu değer değişmez. Sonra 28 TL'den 120 koli alınırsa ortalama yeniden hesaplanır.

Diğer yöntemlerden farkı nedir?

Dönemsel ağırlıklı ortalamada hesap yalnız dönem sonunda bir kez yapılır. Hareketli ortalama ise anlık maliyet bilgisi verir ve fiyat değişimlerini yumuşatarak yansıtır. FIFO'da ise ilk alınan malların önce satıldığı varsayılır, bu yüzden fiyatların arttığı dönemlerde kâr daha yüksek görünebilir. Stok yönteminizi seçerken vergi mevzuatının izin verdiği yöntemleri mali müşavirinizle kontrol edin ve seçtiğiniz yöntemi yıllar boyunca tutarlı uygulayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Hareketli ortalama ile ağırlıklı ortalama aynı mı?

Benzer mantıktadır ama zamanlaması farklıdır. Ağırlıklı ortalama dönem sonunda bir kez, hareketli ortalama ise her alıştan sonra hesaplanır.

Bu yöntem hangi işletmeler için uygundur?

Stok hareketi yoğun olan ve anlık maliyet bilgisine ihtiyaç duyan ticaret ve üretim işletmeleri için uygundur. Muhasebe programı kullanmak hesabı kolaylaştırır.

İlgili terimler

Ağırlıklı Ortalama Maliyet(Weighted Average Cost)Ağırlıklı ortalama maliyet, farklı fiyatlardan alınan stokların toplam maliyetinin toplam miktara bölünmesiyle bulunan ortalama birim maliyetle hem satılan malların hem de dönem sonu stokunun değerlendiği stok değerleme yöntemidir.FIFO(First In First Out)FIFO (First In First Out, ilk giren ilk çıkar), stok değerlemede ilk satın alınan malların ilk satıldığını varsayan yöntemdir; satılan malın maliyeti eski alış fiyatlarından, dönem sonu stoku ise en yeni fiyatlardan hesaplanır.Stok Değerleme(Inventory Valuation)Stok değerleme, bir işletmenin dönem sonunda elindeki stokların hangi tutarla bilançoya yazılacağını ve satılan malların maliyetinin nasıl hesaplanacağını belirleyen muhasebe işlemidir; FIFO ve ağırlıklı ortalama maliyet en yaygın yöntemlerdir.Sürekli Envanter Yöntemi(Perpetual Inventory System)Sürekli envanter yöntemi, her alış ve satışta stok hesabının ve satılan malın maliyetinin anında güncellendiği stok kayıt yöntemidir. İşletme herhangi bir anda eldeki stok miktarını ve değerini kayıtlardan görebilir.Stok(Inventory)Stok, bir işletmenin satmak, üretimde kullanmak ya da hizmet sunarken tüketmek amacıyla elinde tuttuğu ham madde, yarı mamul, mamul ve ticari mallardır; bilançoda dönen varlıklar arasında gösterilir.Toptancı(Wholesaler)Toptancı, ürünleri üreticiden ya da ithalatçıdan büyük miktarlarda alıp perakendecilere, bayilere ve diğer işletmelere daha küçük ama yine toplu partiler hâlinde satan aracı işletmedir.Satılan Malın Maliyeti(Cost of Goods Sold)Satılan malın maliyeti (SMM), bir dönemde satılan ürünlerin işletmeye olan maliyetidir; ticari işletmelerde dönem başı stok ile dönem içi alışların toplamından dönem sonu stokun çıkarılmasıyla bulunur ve brüt kârın hesaplanmasında kullanılır.