İçeriğe geç
parazade
Finans

Şüpheli Alacak Nedir?

İngilizce: Doubtful Receivable

Yayın: · Son güncelleme:

Şüpheli Alacak Nedir? Kısaca

Şüpheli alacak, tahsil edilip edilemeyeceği belirsizleşen alacaktır; Vergi Usul Kanunu'na göre dava ya da icra safhasındaki alacaklar ile protestoya veya birden fazla yazılı talebe rağmen ödenmeyen küçük alacaklar için karşılık ayrılabilir.

Şüpheli Alacak nedir?
İçindekiler
  1. Şüpheli alacak nedir?
  2. Muhasebe kaydı nasıl yapılır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Şüpheli alacak, müşterinin ödeme yapmaması nedeniyle tahsili belirsiz hâle gelen alacaktır. İşletme bu alacağı henüz silmez, ama tahsil edilemeyebileceğini kabul ederek tahmini tutarda karşılık ayırır ve bunu gider yazar.

Şüpheli alacak nedir?

Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesine göre, ticari ve zirai kazancın elde edilmesiyle ilgili olmak şartıyla şu alacaklar şüpheli sayılır:

  • Dava veya icra safhasında bulunan alacaklar
  • Yapılan protestoya ya da yazıyla bir defadan fazla istenmesine rağmen ödenmemiş, dava ve icra takibine değmeyecek kadar küçük alacaklar

Teminatlı alacakların yalnız teminatla karşılanmayan kısmı için karşılık ayrılabilir. Uygulamanın ayrıntılarını ve güncel yorumları Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarından ya da mali müşavirinden kontrol et.

Muhasebe kaydı nasıl yapılır?

  1. Alacak, 120 Alıcılar hesabından 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına aktarılır.
  2. Karşılık için 654 Karşılık Giderleri borçlandırılır, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) alacaklandırılır.

Bu kayıt ihtiyatlılık ilkesinin uygulamadaki karşılığıdır.

Örnek

Varsayımsal bir şirketin bir müşteriden 80.000 TL alacağı var ve ödeme alınamadığı için icra takibi başlatılıyor. Şirket bu alacak için 80.000 TL karşılık ayırarak dönemin giderine yansıtır. Sonraki yıl alacağın 30.000 TL'si tahsil edilirse bu tutar kadar karşılık iptal edilir ve gelir yazılır.

Nelere dikkat etmeli?

Şüpheli alacak karşılığı alacağı ortadan kaldırmaz; takip sürdürülmelidir. Tahsil imkânının tamamen ortadan kalktığı kanıtlanırsa alacak değersiz alacak olarak kayıtlardan silinebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şüpheli alacak karşılığı vergi matrahından düşülür mü?

VUK'taki şartları taşıyan şüpheli alacaklar için ayrılan karşılık gider olarak dikkate alınabilir. Şartların oluşup oluşmadığını mali müşavirinle birlikte değerlendirmek gerekir.

Karşılık ayrılan alacak sonradan tahsil edilirse ne olur?

Tahsil edilen kısım kadar karşılık iptal edilir ve tahsilatın yapıldığı dönemde gelir olarak kaydedilir.

İlgili terimler

Değersiz Alacak(Worthless Receivable)Değersiz alacak, kesinleşmiş bir mahkeme kararı ya da kanaat verici bir belgeye göre tahsil imkânı tamamen ortadan kalkmış alacaktır; Vergi Usul Kanunu'na göre kayıtlı değerinden yok edilerek gider yazılabilir.Karşılık(Provision)Karşılık, muhasebede gerçekleşmesi muhtemel ama tutarı veya zamanı kesin olmayan bir yükümlülük ya da varlık değer kaybı için önceden ayrılan ve dönemin giderine yansıtılan tahmini tutardır.Ticari Alacaklar(Trade Receivables)Ticari alacaklar, bir işletmenin esas faaliyeti kapsamında vadeli olarak yaptığı mal ve hizmet satışlarından doğan, müşterilerden tahsil edilecek alacaklardır; senetsiz alacaklar ve alacak senetleri bu grupta yer alır.İcra Takibi(Enforcement Proceedings)İcra takibi, alacaklının ödenmeyen alacağını tahsil etmek için icra dairesine başvurarak başlattığı ve ödeme emri, itiraz, haciz ve satış aşamalarından oluşan resmî tahsil sürecidir.Alacak(Receivable)Alacak, bir kişinin ya da işletmenin bir başkasından para, mal veya hizmet talep etme hakkıdır; muhasebede ise hem bu hakkı gösteren varlık kalemini hem de bir hesabın sağ tarafını ifade eden kavramdır.İhtiyatlılık İlkesi(Prudence Principle)İhtiyatlılık ilkesi, muhasebede belirsizlik olduğunda varlık ve gelirlerin olduğundan yüksek, borç ve giderlerin olduğundan düşük gösterilmemesi; olası zarar ve risklerin önceden dikkate alınması gerektiğini anlatan temel kavramdır.