Değersiz Alacak Nedir?

Değersiz alacak, artık tahsil edilmesi mümkün olmayan alacaktır. Şüpheli alacakta tahsil belirsizdir; değersiz alacakta ise tahsil imkânının kalmadığı bir belgeyle ortaya konmuştur. Bu yüzden alacak kayıtlardan silinir.

Değersiz alacak nedir?

Vergi Usul Kanunu'nun 322. maddesine göre, kazai bir hükme (mahkeme kararı) ya da kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline imkân kalmamış alacaklar değersiz alacak sayılır ve kayıtlı değerinden yok edilir. Kanaat verici vesikanın ne olduğu her olayda ayrıca değerlendirilir; örneğin aciz vesikası ya da iflas tasfiyesinin sonuçlanması gibi belgeler gündeme gelebilir.

Hangi belgelerin yeterli sayılacağı konusunda idarenin ve yargının farklı yorumları olabileceğinden, işlemi yapmadan önce mali müşavirinle değerlendirmen önerilir.

Muhasebe kaydı nasıl yapılır?

• Alacak daha önce şüpheli alacak olarak karşılık ayrılmışsa, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı ile 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı karşılıklı kapatılır.
• Karşılık ayrılmamışsa, alacak tutarı doğrudan gider (genellikle 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar) yazılarak alacak hesabından düşülür.

Örnek

Varsayımsal bir şirketin bir müşteriden 40.000 TL alacağı var. Müşteri şirket iflas ediyor ve iflas tasfiyesi sonunda alacaklılara hiçbir ödeme yapılamıyor. Bu belgeyle alacak değersiz hâle gelir ve kayıtlardan silinir.

Nelere dikkat etmeli?

Alacağın gerçekten tahsil edilemez olduğunu gösteren belgeleri saklamak önemlidir; vergi incelemesinde bu belgeler istenir. Değersiz kabul edilen bir alacak sonradan kısmen tahsil edilirse, tahsil edilen tutar gelir olarak kaydedilir.