Ticari Alacaklar Nedir?

Ticari alacaklar, işletmenin asıl işi olan satışlardan doğan ve henüz tahsil edilmemiş tutarlardır. Bir toptancı malı müşterisine 60 gün vadeyle sattığında, tahsilat yapılana kadar bu tutar ticari alacak olarak izlenir.

Ticari alacaklar nedir?

Tekdüzen Hesap Planı'nda ticari alacaklar vadesine göre iki yerde görünür: bir yıl içinde tahsil edilecekler 12 numaralı grupta (dönen varlık), daha uzun vadeliler 22 numaralı grupta (duran varlık) izlenir. Başlıca hesaplar:

• 120 Alıcılar: Senede bağlanmamış alacaklar (açık hesap satışlar)
• 121 Alacak Senetleri: Senede bağlanmış alacaklar
• 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-): Senetlerin bugünkü değere indirgenmesi
• 128 Şüpheli Ticari Alacaklar ve 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

Ortaklardan, personelden ya da satış dışı işlemlerden doğan alacaklar ticari alacak sayılmaz; bunlar "diğer alacaklar" grubunda izlenir.

Örnek

Varsayımsal bir mobilya üreticisi, bir mağazaya 200.000 TL'lik (KDV dahil) ürünü 90 gün vadeyle satıyor. Satış anında 120 Alıcılar hesabı borçlanır. Mağaza ödemeyi yaptığında banka hesabı artar, alacak kapanır.

Ticari alacaklar nasıl yorumlanır?

Alacak devir hızı, satışların ortalama ticari alacaklara bölünmesiyle bulunur ve müşterilerin ne kadar sürede ödeme yaptığını gösterir. Satışlar sabitken ticari alacaklar hızla artıyorsa, tahsilatın yavaşladığı ya da vade koşullarının gevşetildiği düşünülebilir.

Nelere dikkat etmeli?

Ticari alacak kâğıt üzerinde bir varlıktır, ama tahsil edilene kadar nakit değildir. Müşterinin ödeme gücü zayıflarsa alacak şüpheli alacağa dönüşebilir. Alacak sigortası, teminat ya da düzenli mutabakat bu riski azaltmanın yollarındandır.