Spot Piyasa Nedir?
İngilizce: Spot Market
Yayın: · Son güncelleme:
Spot Piyasa Nedir? Kısaca
Spot piyasa, finansal varlıkların ya da emtiaların o anki fiyattan alınıp satıldığı ve teslimatın hemen ya da kısa bir takas süresi içinde yapıldığı piyasadır. Vadeli piyasanın aksine teslim ileri bir tarihe ertelenmez.
İçindekiler
Spot piyasa, alım satımın güncel fiyattan yapıldığı ve teslimatın anında ya da çok kısa bir süre içinde gerçekleştiği piyasadır. "Spot" kelimesi burada "peşin, hemen" anlamında kullanılır. Döviz bürosundan dolar almak, kuyumcudan altın almak ya da borsada hisse senedi almak spot işlem örnekleridir.
Spot piyasa nedir, nasıl işler?
Spot piyasada fiyat, o anki arz ve talebe göre oluşur ve bu fiyata spot fiyat denir. İşlem gerçekleştiğinde taraflar varlığı ve parayı değiştirir. Teslim "hemen" denmesine rağmen bazı piyasalarda teknik bir takas süresi vardır; örneğin uluslararası döviz piyasasında spot işlemler genellikle iki iş günü içinde valörlenir. Borsa İstanbul'daki takas süreleri için güncel kuralları Borsa İstanbul ve Takasbank'tan kontrol et.
Spot piyasa ile vadeli piyasa arasındaki fark
| Spot piyasa | Vadeli piyasa | |
|---|---|---|
| Fiyat | Bugünkü fiyat | Bugün anlaşılan gelecek fiyat |
| Teslim | Hemen ya da kısa takas süresi | Belirlenen ileri tarih |
| Amaç | Varlığı edinmek ya da elden çıkarmak | Korunma, spekülasyon, fiyat sabitleme |
Vadeli işlem sözleşmesi fiyatı ile spot fiyat arasındaki fark, taşıma maliyeti ve beklentilere göre oluşur.
Nelere dikkat etmeli?
- Spot piyasada işlem kendi paranla yapıldığında kayıp yatırdığın tutarla sınırlıdır; kredili işlem ya da kaldıraç kullanılırsa risk büyür.
- Bazı kaldıraçlı ürünler "spot forex" ya da "spot altın" adıyla sunulur ama aslında türev ürün olabilir; ürünün gerçek yapısını öğrenmeden işlem yapma.
- Alış ve satış fiyatı arasındaki fark, özellikle döviz ve altında maliyetin önemli bir parçasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Spot piyasa ne demek, örnek verir misin?
Bugünkü fiyattan alıp hemen teslim aldığın her işlem spot işlemdir. Örneğin bankadan anlık kurdan döviz almak ya da borsada hisse almak spot piyasa işlemidir.
Spot piyasa mı vadeli piyasa mı daha riskli?
Vadeli piyasalar genellikle teminatla ve kaldıraçlı çalıştığı için kayıplar yatırılan teminatı aşacak ölçüde büyüyebilir. Spot piyasada kaldıraç kullanılmadığında kayıp, yatırılan tutarla sınırlıdır.