İçeriğe geç
parazade

Spot Fiyat Nedir?

İngilizce: Spot Price

Yayın: · Son güncelleme:

Spot Fiyat Nedir? Kısaca

Spot fiyat, bir varlığın hemen teslim edilmek üzere şu anda alınıp satılabildiği piyasa fiyatıdır. Döviz, altın, petrol ve hisse gibi varlıklarda vadeli fiyatların da referans aldığı güncel değerdir.

Spot Fiyat nedir?
İçindekiler
  1. Spot fiyat nedir, nasıl oluşur?
  2. Spot fiyat ve vadeli fiyat ilişkisi
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Spot fiyat, bir varlığın bugün, anında teslim için işlem gördüğü fiyattır. Ekranda gördüğün güncel dolar kuru, ons altın fiyatı ya da bir hissenin son işlem fiyatı spot fiyat örnekleridir. Bu fiyat spot piyasada arz ve talebin buluştuğu noktada oluşur ve sürekli değişir.

Spot fiyat nedir, nasıl oluşur?

Spot fiyatı alıcıların ödemeye razı olduğu ve satıcıların kabul ettiği fiyatlar belirler. Çoğu piyasada aslında iki fiyat vardır: alış (bid) ve satış (ask). Haberlerde ya da grafiklerde verilen tek rakam genellikle bu ikisinin ortası ya da son işlem fiyatıdır. Gerçek işlemde ödeyeceğin fiyat, aracı kurumun ya da kuyumcunun kotasyonuna göre farklılaşabilir.

Spot fiyat ve vadeli fiyat ilişkisi

Vadeli sözleşmeler ileri bir tarihte teslim için bugünden fiyat belirler. Vadeli fiyat, teorik olarak spot fiyata taşıma maliyetinin (faiz, depolama, sigorta) eklenmesiyle hesaplanır.

  • Vadeli fiyat spot fiyatın üzerindeyse bu duruma contango denir.
  • Vadeli fiyat spot fiyatın altındaysa buna backwardation denir; genellikle varlığa hemen ihtiyaç duyulan sıkışık piyasalarda görülür.

Vade yaklaştıkça vadeli fiyat ile spot fiyat birbirine yakınsar.

Örnek

Varsayımsal olarak altının spot fiyatı ons başına 2.000 dolar, üç ay vadeli fiyatı 2.020 dolar olsun. Aradaki 20 dolarlık fark büyük ölçüde faiz ve saklama maliyetini yansıtır. Vade sonunda iki fiyat neredeyse aynı seviyeye gelir.

Nelere dikkat etmeli?

Spot fiyat anlık bir göstergedir, yatırım tavsiyesi değildir. Ürün satın alırken spot fiyata ek olarak alış-satış farkı, işçilik ve komisyon gibi maliyetleri de hesaba kat.

Sıkça Sorulan Sorular

Spot altın fiyatı ile gram altın fiyatı aynı mı?

Hayır. Spot altın fiyatı genellikle dolar cinsinden ons fiyatıdır. Gram altın fiyatı ise bu fiyatın TL'ye çevrilip grama bölünmesiyle hesaplanır; satış noktasındaki fiyata ayrıca makas ve masraflar eklenir.

Spot fiyat neden sürekli değişir?

Çünkü alım ve satım talepleri her an değişir. Haberler, ekonomik veriler ve likidite durumu alıcı ile satıcının razı olduğu fiyatları sürekli günceller.

İlgili terimler

Spot Piyasa(Spot Market)Spot piyasa, finansal varlıkların ya da emtiaların o anki fiyattan alınıp satıldığı ve teslimatın hemen ya da kısa bir takas süresi içinde yapıldığı piyasadır. Vadeli piyasanın aksine teslim ileri bir tarihe ertelenmez.ContangoContango, bir varlığın vadeli işlem fiyatlarının spot fiyatın üzerinde olduğu ve vade uzadıkça fiyatın yükseldiği piyasa durumudur. Genellikle depolama, finansman ve sigorta gibi taşıma maliyetlerini yansıtır.BackwardationBackwardation, bir varlığın vadeli işlem fiyatlarının spot fiyatın altında olduğu ve vade uzadıkça fiyatın düştüğü piyasa durumudur. Genellikle varlığa bugün güçlü talep olduğunu ya da arzın sıkıştığını gösterir.Spot Altın(Spot Gold)Spot altın, altının hemen (kısa bir takas süresi içinde) teslim edilmek üzere işlem gördüğü piyasadaki anlık fiyatıdır; uluslararası piyasada genellikle ons başına ABD doları (XAU/USD) olarak ifade edilir.Vade(Maturity)Vade, bir borcun ödenmesi, bir yatırımın sona ermesi ya da bir yükümlülüğün yerine getirilmesi için belirlenen süre veya tarihtir. Kredi, mevduat, çek, senet ve tahvil gibi finansal araçlarda kullanılır.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.