Sistematik Olmayan Risk Nedir?

Sistematik olmayan risk, bir şirkete ya da sektöre özgü olaylardan kaynaklanan risktir. Piyasanın genelini değil, yalnızca ilgili şirketi veya sektörü etkiler. Bu nedenle "şirkete özgü risk" ya da "çeşitlendirilebilir risk" olarak da adlandırılır.

Sistematik olmayan risk nedir?

Bu riskin kaynaklarına örnekler:

• Yönetim riski: Hatalı stratejik kararlar, yönetim değişiklikleri.
• İş riski: Ürün başarısızlığı, rekabette geri kalma, önemli bir müşterinin kaybı.
• Finansal risk: Şirketin yüksek borçluluğu ve nakit sıkıntısı.
• Hukuki ve operasyonel risk: Davalar, cezalar, üretim tesisinde kaza.
• Sektörel risk: Belirli bir sektörü etkileyen düzenleme değişiklikleri.

Çeşitlendirmeyle nasıl azaltılır?

Portföyde tek bir hisse varsa o şirketin başına gelen her olay, portföyün tamamını etkiler. Farklı sektörlerden ve birbirinden bağımsız hareket eden çok sayıda varlığa yatırım yapıldığında, bir şirketteki olumsuzluğun etkisi küçülür. Buna çeşitlendirme denir.

Örnek

Varsayımsal olarak portföyünün tamamı tek bir şirket hissesindeyse ve şirket beklenmedik bir dava nedeniyle yüzde 30 değer kaybederse portföyün de yüzde 30 düşer. Aynı tutarı 20 farklı şirkete eşit dağıtmış olsaydın, bu olay portföyünü yaklaşık yüzde 1,5 etkilerdi.

Sistematik riskten farkı

Özellik	Sistematik olmayan risk	Sistematik risk
Kaynak	Şirket veya sektör	Tüm piyasa
Çeşitlendirmeyle	Azaltılabilir	Azaltılamaz
Örnek	Ürün geri çağırma	Faiz artışı

Nelere dikkat etmeli?

• Aynı sektörden çok sayıda hisse almak, gerçek çeşitlendirme sağlamaz; yoğunlaşma riski devam eder.
• Endeks fonları ve geniş tabanlı fonlar bu riski azaltmanın bir yolu olabilir.
• Çeşitlendirme riski azaltır ama kazancı garanti etmez.