Yoğunlaşma Riski Nedir?
İngilizce: Concentration Risk
Yayın: · Son güncelleme:
Yoğunlaşma Riski Nedir? Kısaca
Yoğunlaşma riski, bir portföyün ya da kurumun büyük kısmının tek bir varlık, sektör, ülke, para birimi veya karşı tarafa bağlı olmasından doğan kayıp riskidir. O tek kaynakta yaşanan sorun tüm portföyü etkiler.
Yoğunlaşma riski nedir?
Yoğunlaşma riski, yatırımların ya da alacakların belirli bir noktada toplanması nedeniyle ortaya çıkan risktir. "Bütün yumurtaları aynı sepete koymak" deyimi bu riski anlatır. Bireysel yatırımcıda genellikle tek hisse ya da tek sektör ağırlığı şeklinde görülür; bankalarda ise kredilerin az sayıda büyük müşteriye ya da tek bir sektöre yığılması biçiminde karşımıza çıkar.
Yoğunlaşma türleri
- Varlık yoğunlaşması: Portföyün büyük kısmı tek bir hissede.
- Sektör yoğunlaşması: Farklı şirketler var ama hepsi aynı sektörde, aynı haberden etkileniyor.
- Coğrafi yoğunlaşma: Tüm yatırımlar tek ülkede.
- Para birimi yoğunlaşması: Bütün birikim tek bir para biriminde.
- Karşı taraf yoğunlaşması: Tüm varlıklar tek bir kurumda ya da platformda saklanıyor.
Örnek
Varsayımsal olarak birikiminin yüzde 70'ini çalıştığın şirketin hisselerinde tutuyorsan, şirket zor bir döneme girdiğinde hem işin hem de birikimin aynı anda tehlikeye girer. Kâğıt üzerinde birkaç hissen olsa bile hepsi aynı sektördeyse çeşitlendirme sanıldığından zayıftır.
Nasıl azaltılır?
Yoğunlaşma riskini azaltmanın temel yolu çeşitlendirme'dir: Birbirinden farklı davranan varlık sınıflarına, sektörlere ve bölgelere dağılım. Tek bir varlığın portföydeki payına kendine bir üst sınır koymak, bu sınırı düzenli aralıklarla kontrol etmek ve gerektiğinde dengelemek işe yarar. Endeks fonları da tek başına bir hisseye bağımlılığı azaltabilir, ancak endeksin kendisi de belli sektörlerde yoğunlaşmış olabilir; içeriğine bakmak gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yoğunlaşma riski ile sistematik risk aynı şey mi?
Hayır. Sistematik risk tüm piyasayı etkileyen ve çeşitlendirmeyle giderilemeyen risktir. Yoğunlaşma riski ise belirli bir varlık ya da sektöre aşırı bağımlılıktan doğar ve büyük ölçüde çeşitlendirmeyle azaltılabilir.
Bir hissenin portföydeki payı ne kadar olmalı?
Herkes için geçerli tek bir oran yoktur; risk toleransına, birikimin büyüklüğüne ve vadeye bağlıdır. Önemli olan, tek bir varlıkta yaşanacak büyük düşüşün mali durumunu sarsmayacağı bir sınır belirlemektir.
İlgili terimler
İlgili yazılar
Yatırım Fonu Nedir? Türleri, Nasıl Alınır ve Nelere Dikkat Edilir
Yatırım fonu, birçok yatırımcının parasını bir havuzda toplayıp profesyonel yöneticiyle hisse, tahvil, altın gibi araçlara yatıran ortak bir araçtır. Fon pay fiyatı her gün değişir; getirisi garanti değildir, masrafı ve türüne göre farklı riski vardır.