İçeriğe geç
parazade

Senaryo Analizi Nedir?

İngilizce: Scenario Analysis

Yayın: · Son güncelleme:

Senaryo Analizi Nedir? Kısaca

Senaryo analizi, bir yatırımın, portföyün ya da şirket değerlemesinin farklı olası gelecek durumlarında (iyimser, baz, kötümser gibi) nasıl sonuç vereceğini karşılaştırmalı olarak inceleyen yöntemdir.

Senaryo Analizi nedir?
İçindekiler
  1. Senaryo analizi nedir, nasıl yapılır?
  2. Örnek
  3. Stres testinden ve duyarlılık analizinden farkı
  4. Nelere dikkat etmeli?

Senaryo analizi, tek bir tahmine bağlı kalmak yerine birkaç farklı geleceği birlikte değerlendirme yöntemidir. Her senaryoda faiz, kur, büyüme ya da satış gibi birden fazla değişken birlikte değiştirilir ve sonucun nasıl etkilendiğine bakılır. Şirket değerlemesi, portföy yönetimi ve kişisel finans planlamasında kullanılır.

Senaryo analizi nedir, nasıl yapılır?

  1. Önemli değişkenleri seç: Sonucu en çok etkileyen faktörleri belirle.
  2. Senaryoları kur: Genellikle iyimser, baz ve kötümser olmak üzere tutarlı varsayım setleri oluştur.
  3. Sonuçları hesapla: Her senaryoda portföy değerini, şirket kârını ya da nakit akışını bul.
  4. İsteğe bağlı olasılık ata: Senaryolara olasılık vererek ağırlıklı ortalama bir sonuç hesaplanabilir.

Örnek

Varsayımsal bir şirketin gelecek yıl kârı için üç senaryo kurulsun: iyimser 120 milyon TL, baz 100 milyon TL, kötümser 60 milyon TL. Olasılıklar yüzde 25, 50 ve 25 ise ağırlıklı beklenen kâr 0,25 × 120 + 0,5 × 100 + 0,25 × 60 = 95 milyon TL olur. Kötümser senaryodaki sonuç, aşağı yönlü riskin ne kadar büyük olabileceğini de gösterir.

Stres testinden ve duyarlılık analizinden farkı

  • Duyarlılık analizi tek bir değişkeni değiştirir.
  • Senaryo analizi birden çok değişkeni tutarlı bir hikâye içinde birlikte değiştirir.
  • Stres testi özellikle uç ve olumsuz senaryolara odaklanır.

Nelere dikkat etmeli?

Senaryolar ve olasılıklar varsayımdır; yanlış varsayım yanlış sonuç verir. Hiçbir senaryoya kesin gözüyle bakılmamalı, analiz yeni bilgiler geldikçe güncellenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Senaryo analizinde kaç senaryo kullanılır?

En yaygın kullanım iyimser, baz ve kötümser olmak üzere üç senaryodur. Daha karmaşık analizlerde beş veya daha fazla senaryo da kurulabilir.

Senaryo analizi gelecekteki sonucu tahmin eder mi?

Hayır, kesin tahmin vermez. Farklı koşullarda olası sonuçların aralığını gösterir ve karar vericinin hazırlıklı olmasına yardım eder.

İlgili terimler

Stres Testi(Stress Test)Stres testi, bir portföyün, fonun ya da finansal kuruluşun sert ama mümkün piyasa şoklarında ne kadar zarar göreceğini ölçmek için uç senaryoların uygulandığı risk analizi yöntemidir.Riske Maruz Değer(Value at Risk)Riske maruz değer (Value at Risk, VaR), bir portföyün belirli bir süre içinde, belirli bir güven düzeyinde normal piyasa koşullarında uğrayabileceği en yüksek tahmini kaybı gösteren risk ölçüsüdür.Değerleme(Valuation)Değerleme, bir şirketin, hissenin ya da varlığın ekonomik olarak ne kadar etmesi gerektiğini tahmin etme sürecidir. Genellikle indirgenmiş nakit akışı, çarpan analizi ve varlık bazlı yöntemlerle yapılır.Risk Yönetimi(Risk Management)Risk yönetimi, yatırımlarda karşılaşılabilecek riskleri tanımlama, ölçme ve kabul edilebilir düzeyde tutmak için önlem alma sürecidir. Zarar durdurma, çeşitlendirme, pozisyon büyüklüğü ve kaldıraç kontrolü başlıca araçlarıdır.Portföy Yönetimi(Portfolio Management)Portföy yönetimi, belirli bir getiri hedefi ve risk düzeyi doğrultusunda hisse, tahvil, fon, altın gibi varlıklardan oluşan bir yatırım sepetinin oluşturulması, izlenmesi ve gerektiğinde değiştirilmesi sürecidir.Kişisel Finans(Personal Finance)Kişisel finans, bir kişinin ya da hanenin gelirini, harcamalarını, tasarrufunu, borçlarını, sigortasını ve yatırımlarını planlayıp yönetmesidir. Amaç bugünkü ihtiyaçlarla gelecekteki hedefleri dengelemektir.Baz(Basis)Baz, vadeli işlem piyasalarında bir varlığın spot fiyatı ile aynı varlığa dayalı vadeli sözleşmenin fiyatı arasındaki farktır. Genellikle spot fiyattan vadeli fiyat çıkarılarak hesaplanır ve vade yaklaştıkça sıfıra yaklaşır.