İçeriğe geç
parazade
E-Ticaret & Pazaryeri

Seçimlik Haklar Nedir?

İngilizce: Consumer Elective Rights

Yayın: · Son güncelleme:

Seçimlik Haklar Nedir? Kısaca

Seçimlik haklar, ayıplı bir mal satın alan tüketiciye 6502 sayılı Kanun'la tanınan dört seçenektir: sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değiştirme. Hangisinin kullanılacağına tüketici karar verir.

Seçimlik Haklar nedir?
İçindekiler
  1. Seçimlik haklar nedir?
  2. Satıcının süresi var mı?
  3. Nasıl kullanılır?

Seçimlik haklar, satın aldığınız ürün ayıplı çıktığında kullanabileceğiniz dört temel haktır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 11. maddesinde düzenlenir ve internetten yapılan alışverişlerde de geçerlidir.

Seçimlik haklar nedir?

Bir ürün sözleşmeye, reklama ya da makul beklentiye uygun değilse ayıplı sayılır. Bu durumda kanun size şu dört seçeneği tanır:

  1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunuzu bildirerek sözleşmeden dönme
  2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme
  3. Aşırı bir masraf gerektirmediği sürece ücretsiz onarım isteme
  4. İmkân varsa satılanın ayıpsız bir misliyle değiştirilmesini isteme

Seçim hakkı tüketiciye aittir ve satıcı seçtiğiniz talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Yalnızca seçilen hakkın satıcı için orantısız güçlük yaratması gibi kanunda sayılan durumlarda farklı bir hak gündeme gelebilir.

Satıcının süresi var mı?

Evet. Ücretsiz onarım ya da ayıpsız misliyle değişim talepleri, satıcıya yöneltildiği tarihten itibaren en geç 30 iş günü içinde yerine getirilmelidir. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre 60 gündür.

Örneğin internetten 9.000 TL'ye aldığınız bir süpürge ilk haftada çalışmayı bıraktı diyelim. Satıcıya yazılı başvurup ayıpsız misliyle değiştirilmesini seçebilirsiniz. Satıcı yalnızca servise göndermeyi önerse de seçtiğiniz hak değişimdir.

Nasıl kullanılır?

Talebinizi satıcıya yazılı olarak, tarih ve sipariş bilgisiyle iletin. E-posta, satıcı paneli üzerinden destek kaydı ya da noter ihtarı kanıt değeri taşır. Satıcı reddederse uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz. Hizmetlerdeki karşılığı için ayıplı hizmet maddesine bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Seçimlik hakları kime karşı kullanırım?

Seçimlik haklar kural olarak satıcıya karşı kullanılır. Ücretsiz onarım hakkı ise satıcının yanında üretici ya da ithalatçıya karşı da kullanılabilir.

Seçimlik hakları kullanma süresi ne kadar?

Ayıplı mal için kanundaki zamanaşımı süresi, kural olarak teslimden itibaren iki yıldır. Ayıp ağır kusur ya da hileyle gizlenmişse bu süre uygulanmaz.

İlgili terimler

Ayıplı Mal(Defective Goods)Ayıplı mal, tüketiciye teslim edildiği anda sözleşmeye, tanıtımına ya da kullanım amacına uygun olmayan; değerini veya kullanımını azaltan bir kusur taşıyan maldır. 6502 sayılı Kanun tüketiciye bu durumda seçimlik haklar tanır.Ayıplı Hizmet(Defective Service)Ayıplı hizmet, taahhüt edilen ya da makul olarak beklenen niteliği taşımayan, sözleşmeye veya reklamda verilen bilgiye aykırı biçimde sunulan hizmettir. 6502 sayılı Kanun, bu durumda tüketiciye yeniden ifa, onarım, indirim ya da dönme seçenekleri tanır.6502 Sayılı Kanun(Law No. 6502)6502 sayılı Kanun, Türkiye'de tüketici haklarını düzenleyen temel kanun olan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dur. Ayıplı mal ve hizmet, mesafeli satış, cayma hakkı, taksitli satış, abonelik, tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemeleri gibi konuları kapsar.Tüketici Hakem Heyeti(Consumer Arbitration Committee)Tüketici hakem heyeti, belirli bir parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarına bakan ve Ticaret Bakanlığına bağlı olarak il ve ilçelerde kurulan resmî heyettir. Başvuru ücretsizdir ve kararları bağlayıcıdır.Değişim(Exchange)Değişim, satın alınan bir ürünün iade edilip bedelinin geri alınması yerine, başka bir beden, renk, model ya da sağlam bir eşiyle değiştirilmesidir. Ayıplı malda yasal bir hak, diğer durumlarda ise çoğunlukla mağaza politikasıdır.Satıcı Paneli(Seller Center)Satıcı paneli, bir pazaryerinin satıcılara sunduğu yönetim ekranıdır. Satıcı bu panelden ürün ekler, fiyat ve stok günceller, siparişleri ve kargoları takip eder, hakedişlerini ve performans raporlarını görür.