İçeriğe geç
parazade
Finans

Sabit Kur Rejimi Nedir?

İngilizce: Fixed Exchange Rate

Yayın: · Son güncelleme:

Sabit Kur Rejimi Nedir? Kısaca

Sabit kur rejimi, bir ülkenin para birimini belirli bir oranla başka bir para birimine, para sepetine ya da altına bağladığı ve merkez bankasının bu oranı korumak için piyasaya müdahale ettiği kur sistemidir.

Sabit Kur Rejimi nedir?
İçindekiler
  1. Sabit kur rejimi nedir?
  2. Avantajları
  3. Riskleri

Sabit kur rejimi (İngilizcesiyle fixed exchange rate), ulusal paranın değerinin önceden ilan edilen bir orana bağlandığı kur sistemidir. Örneğin varsayımsal bir ülke, parasını "1 dolar = 10 birim" oranında sabitleyip bu oranı korumayı taahhüt edebilir.

Sabit kur rejimi nedir?

Bu rejimde kur, piyasadaki arz ve talebe göre serbestçe hareket etmez. Merkez bankası, ilan edilen kuru korumak için döviz alıp satar. Yerel paraya talep azaldığında rezervlerinden döviz satar, arttığında döviz alır. Sabitlemenin bağlandığı para genellikle ABD doları ya da euro gibi güçlü bir para birimidir. Uygulamada bazı ülkeler kurlarını tam sabitlemek yerine dar bir bant içinde tutar.

Avantajları

  • Dış ticaret ve yatırımlarda kur belirsizliğini azaltır.
  • Enflasyonu yüksek ülkelerde, güvenilir bir paraya bağlanarak fiyat istikrarına yardım edebilir.
  • Kur hareketlerinden kaynaklanan maliyet dalgalanmalarını sınırlar.

Riskleri

Sabit kur, ülkenin bağımsız para politikası alanını daraltır; faizler büyük ölçüde bağlanılan ülkenin politikasını izlemek zorunda kalır. Ekonomik koşullar değiştiğinde sabit kur gerçekçi olmaktan çıkabilir; bu durumda spekülatif saldırılar başlar ve merkez bankası döviz rezervini hızla eritebilir. Rezervler tükendiğinde genellikle sert bir devalüasyon ya da rejim değişikliği yaşanır. Geçmişteki birçok para krizi bu şekilde ortaya çıkmıştır. Bu yüzden sabit kurun sürdürülebilirliği güçlü rezervlere, maliye disiplinine ve rekabetçi bir ekonomiye bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sabit kur rejiminde kur hiç değişmez mi?

İlan edilen oran korunmaya çalışılır, ancak hükümet gerektiğinde devalüasyon ya da revalüasyon kararıyla oranı değiştirebilir. Rezervler yetersiz kalırsa rejim tamamen terk edilebilir.

Sabit kur ile para kurulu aynı şey mi?

Para kurulu, sabit kurun en katı biçimidir. Dolaşımdaki yerel paranın tamamı rezerv döviz ile karşılanır ve merkez bankasının bağımsız para politikası yürütme imkânı neredeyse yoktur.

İlgili terimler

Dalgalı Kur Rejimi(Floating Exchange Rate)Dalgalı kur rejimi, döviz kurunun önceden belirlenmiş bir orana bağlanmadan piyasadaki arz ve talebe göre serbestçe oluştuğu kur sistemidir. Türkiye 2001 krizinin ardından dalgalı kur rejimine geçmiştir.Kur Rejimi(Exchange Rate Regime)Kur rejimi, bir ülkenin para biriminin diğer paralar karşısındaki değerinin nasıl belirleneceğini ve merkez bankasının bu süreçteki rolünü tanımlayan sistemdir. Sabit kurdan serbest dalgalanmaya kadar farklı türleri vardır.Devalüasyon(Devaluation)Devalüasyon, sabit ya da yarı sabit kur rejimi uygulanan bir ülkede, yerel paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin hükümet ya da merkez bankası kararıyla resmî olarak düşürülmesidir.Para Kurulu(Currency Board)Para kurulu, yerel para biriminin sabit bir kurla bir yabancı paraya bağlandığı ve dolaşımdaki yerel paranın tamamının bu yabancı paradan oluşan rezervlerle karşılandığı katı bir kur ve para sistemidir.Döviz(Foreign Currency)Döviz, bir ülkenin kendi parası dışındaki yabancı paraları ve bu paralar cinsinden düzenlenmiş çek, havale gibi ödeme araçlarını ifade eder. Türkiye için ABD doları, euro ve sterlin en bilinen dövizlerdendir.Döviz Rezervi(Foreign Exchange Reserves)Döviz rezervi, bir ülkenin merkez bankasının elinde tuttuğu yabancı para cinsinden varlıklar ve altından oluşan birikimdir. Kur istikrarı, dış borç ödemeleri ve kriz anlarında güvence için kullanılır.